بررسی تطبیقی کتاب منسوب به ملا هبتالله اخوندزاده، رهبر طالبان افغانستان، با عنوان «عقیده اهل السنة والجماعة» و عملکرد تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی)، تضاد عمیق میان ادعاهای ایدئولوژیک این دو گروه و واقعیتهای عملی آنها را آشکار میسازد.
در صفحات ۱۳۱ و ۱۳۲ این کتاب، بر منع شدید سلاح برداشتن علیه مسلمانان و وارد کردن آسیب به جان و مال آنان تأکید شده است. در مقابل، تحریک طالبان پاکستان با انجام حملات علیه غیرنظامیان و نیروهای دولتی در داخل پاکستان، آشکارا این اصول صریح دینی را نقض میکند.
بر اساس صفحه ۱۳۳، حتی در صورت وجود ظلم یا بیعدالتی، قیام مسلحانه علیه حاکم جایز نیست، مگر آنکه کفر صریح از او سر زده باشد. در پرتو این اصل، اقدامات مسلحانه پیدرپی تیتیپی علیه دولت پاکستان، مبنای ادعایی این گروه برای توجیه دینی خشونتهایش را بهشدت زیر سؤال میبرد.
در صفحات ۱۰۸، ۱۰۹ و ۱۳۵ تا ۱۳۹، بر پرهیز از تکفیر مسلمانان صرفاً بهدلیل ارتکاب گناه و حفظ وحدت جامعه تأکید شده است. دیدگاههای تکفیری و اقدامات تفرقهافکنانه تیتیپی که به اختلافات فرقهای دامن میزند، با آموزههای دینی مطرحشده در این کتاب در تضاد کامل قرار دارد.
در صفحه ۱۴۱، عدالت، امانتداری و پرهیز از خیانت، از وظایف اساسی دینی دانسته شده است. اقدامات عملی تیتیپی، این ارزشهای اخلاقی و دینی را که در کتاب منسوب به رهبر طالبان افغانستان بر آنها تأکید شده است، زیر پا میگذارد.
از آنجا که تیتیپی طالبان افغانستان را الگوی فکری خود میداند، اصول مطرحشده در کتاب ملا هبتالله میتواند بهعنوان مبنایی برای نقد ایدئولوژیک مواضع این گروه مورد استفاده قرار گیرد. این تضاد نشان میدهد که استفاده تیتیپی از نام دین، با عملکرد مسلحانه و اهداف عملی این گروه همخوانی ندارد و ادعاهای مذهبی آن را با پرسشهای جدی روبهرو میسازد.
طالبان افغانستان از نظر دینی و اخلاقی مسئولیت دارند تا از استفاده شدن خاک افغانستان علیه پاکستان جلوگیری کنند. عدم اقدام مؤثر علیه پایگاههای تیتیپی در خاک افغانستان، در صورت تأیید چنین حضور و فعالیتهایی، میتواند تضاد میان موضع دینی اعلامشده طالبان و سیاست عملی آنان را آشکار سازد.
طالبان افغانستان باید با عملی ساختن ادعاهای خود، اقدامات قاطع و مؤثری علیه گروههای تروریستی انجام دهند تا زمینه تأمین صلح و ثبات در منطقه فراهم شود و خشونتهایی که به نام دین صورت میگیرد، پایان یابد.
ببینید: ادعاهای متقی نادرست ثابت شدند: میلیاردها دلار مواد مخدر افغانی، طالبان را رسوا کرد