در چارچوب گفتوگوهای سهجانبهای که میان پاکستان، افغانستان و چین در ارومچی برگزار شد، دیروز تحول مهمی مطرح گردید. طالبان افغانستان ادعا کردند که در جریان نشستی در کابل، به تحریک طالبان پاکستان (TTP) هشدار داده و حدود ۱۰۰ تن از اعضای این گروه را بازداشت کردهاند.
پاکستان تاکنون واکنش فوری به این ادعاها نشان نداده است، زیرا در گذشته نیز موارد مشابهی وجود داشته که اظهارات طالبان بعداً بیاساس ثابت شدهاند. مقامها گفتهاند که اسلامآباد احتمالاً تا زمانی که شواهد مشخص ارائه نشود، از هرگونه واکنش رسمی خودداری خواهد کرد.
گزارشهای متناقض از منابع کابل اما منابعی در کابل روایت متفاوتی ارائه میکنند. بر اساس این گزارشها، اصل نشست و بازداشتها واقعاً انجام شده، اما نه علیه تیتیپی. این منابع میگویند که هیچ هشدار رسمی به تیتیپی داده نشده و هیچ تصمیمی نیز برای اقدام علیه این گروه اتخاذ نگردیده است.
به گفته این منابع، گفتوگوها بر موضوع تیتیپی و مذاکرات ارومچی متمرکز بود، اما هیچ توافقی حاصل نشد. اقداماتی که انجام شد، علیه گروههای مسلح کوچک و غیرسازمانیافته بوده که نه بخشی از تیتیپی هستند، نه با شبکه گل بهادر ارتباط دارند و نه در قالب سازمانهای ساختاریافتهای مانند GDI ثبت شدهاند.
هدفگیری گروههای کوچک مسلح، نه تیتیپی
به گفته منابع، این بازداشتها مربوط به افرادی از گروههای مسلح پراکنده و غیرمنسجم است که بهصورت مستقل فعالیت میکنند. گفته میشود طالبان این بازداشتها را بهعنوان اقدام علیه تیتیپی معرفی میکنند تا تصویری از یک سرکوب گسترده ایجاد شود، اما منابع این روایت را گمراهکننده میدانند.
جالب اینجاست که خود تیتیپی نیز پیشتر از همین گروههای کوچک و غیرقابلکنترل شکایت کرده و آنها را به دست داشتن در فعالیتهای جرمی مانند سرقت و دیگر جرایم در داخل افغانستان متهم کرده بود
اختلافات داخلی در میان طالبان
گزارشها همچنین از وجود شکافهای آشکار در درون طالبان افغانستان حکایت دارد. گفته میشود یک جناح خواهان بهبود روابط با جامعه جهانی است، در حالی که جناحی تندرو—نزدیک به ملا هبتالله آخندزاده—با هرگونه تغییر عمده در سیاستها مخالفت میکند.
این جناح تندرو ظاهراً حتی پس از گفتوگوهای برگزارشده به میزبانی چین نیز همچنان از فراهمسازی فضا برای عناصر تیتیپی حمایت میکند و برخی اعضای آن از عملیاتی حمایت میکنند که میتواند دامنه فعالیت تیتیپی را به عمق پاکستان، از جمله اسلامآباد و لاهور، گسترش دهد تا از این طریق پاکستان برای پذیرش خواستههای طالبان تحت فشار قرار گیرد.
عدم تصمیم نهایی درباره اقدام علیه تیتیپی
منابع تأیید میکنند که در این نشست هیچ تصمیم نهایی علیه تیتیپی اتخاذ نشده است. در عوض، تمرکز اصلی بر گروههای کوچک مسلحی بوده که وابستگی رسمی ندارند. گفته میشود این گروهها که فاقد ثبت و سازماندهی منسجم هستند، در برخی فعالیتهای جرمی در داخل افغانستان نیز دست دارند.
ادعاهای دیپلماتیک در برابر واقعیت میدانی
طالبان بارها اطمینان دادهاند که از خاک افغانستان علیه هیچ کشوری استفاده نخواهد شد و در این زمینه گفتوگوهای متعددی میان پاکستان و افغانستان انجام شده است. با این حال، تحلیلگران هشدار میدهند که هنوز زود است تحولات اخیر بهعنوان نشانهای از یک تغییر سیاست واقعی تعبیر شود.
با توجه به سابقه طولانی همکاری و همسویی ایدئولوژیک میان طالبان و تیتیپی—بهویژه در دوران مبارزه مشترک آنها علیه نیروهای آمریکایی در افغانستان—هرگونه اقدام قاطع علیه این گروه همچنان موضوعی پیچیده و حساس است. بنابراین، اقدامات فعلی بیشتر به تدابیر کنترلی داخلی شباهت دارد تا یک سرکوب راهبردی و همهجانبه