سی و هشتمین گزارش تیم نظارت سازمان ملل متحد بار دیگر بر این واقعیت تأکید کرده است که افغانستان محیطی مساعد برای گروههای تروریستی فراهم میسازد؛ موضوعی که تهدیدی جدی برای امنیت پاکستان و منطقه به شمار میرود. در این گزارش به حضور گروههایی چون «تیتیپی» (تحریک طالبان پاکستان)، «داعش خراسان»، «القاعده در شبهقاره» و «جنبش اسلامی ترکستان شرقی» در افغانستان و عملیاتهای آنها علیه پاکستان اشاره شده است.
در این گزارش بهویژه به شبکههای تسهیلکنندهٔ مشترک میان «بیالای» (سپاه آزادیبخش بلوچستان) و «داعش خراسان» اشاره شده که نشاندهندهٔ ارتباطات بیالای با سازمانهای تروریستی بینالمللی است. این رویداد از آن جهت اهمیت دارد که پیش از این، ایالات متحده، بریتانیا و فرانسه با تلاشهای پاکستان و چین برای شامل ساختن بیالای و «مجید برگیډ» (تیپ مجید) آن در فهرست تحریمهای ۱۲۶۷ سازمان ملل متحد مخالفت کرده بودند.
داعش خراسان
در بند ۹۳ این گزارش، به فعالیتهای داعش خراسان در مناطق شمالی افغانستان اشاره شده است. بر اساس گزارش، داعش خراسان و سایر گروههای تروریستی در دو سوی مرز پاکستان و افغانستان شبکههای آموزشی را مدیریت میکنند.
حضور القاعده
بر اساس این گزارش، رهبری القاعده در شبهقاره همچنان در کابل حضور دارد و تغییر محسوسی در توانایی این سازمان ایجاد نشده است. گزارش میافزاید که «جنبش اسلامی ترکستان شرقی» نیز در حال بازسازی و تقویت مراکز خود در بدخشان و کندز است و از امکانات آموزشی وابسته به القاعده استفاده میکند.
ارتباط با تروریستها
در بند ۱۰۳ گزارش، به ارتباطات بیالای با سازمانهای تروریستی تعیینشده از سوی سازمان ملل اشاره شده است. بر اساس گزارش، داعش خراسان و بیالای از شبکههای مشترک برای تسهیلات لوجستیکی استفاده کردهاند، در حالی که گزارشهایی نیز از آموزش جنگجویان بیالای توسط مربیان القاعده در کنار جنگجویان تیتیپی در افغانستان به دست آمده است.
این اطلاعات نشاندهندهٔ پیوندهای عملیاتی، لوجستیکی و آموزشی میان بیالای و سازمانهایی است که در سطح بینالمللی به عنوان تروریست شناخته شدهاند.
طالبان و تیتیپی
در بند ۹۹ گزارش آمده است که نظام حاکم طالبان به پشتیبانی خود از تیتیپی ادامه میدهد، در حالی که تیتیپی حملات خود را علیه پاکستان افزایش داده است. بر اساس این گزارش، این سازمان تشکیلات سازمانی خود را گسترش داده، عملیاتها علیه نیروهای امنیتی و غیرنظامیان پاکستان را شدت بخشیده و به استفاده از خاک افغانستان برای فعالیتهای خود ادامه داده است.
انتقال تسلیحات به تیتیپی
در بند ۱۳۱ گزارش، به گزارشهایی مبنی بر انتقال سلاح به تیتیپی از ذخایر بزرگ تسلیحاتی برجایمانده در افغانستان پس از سال ۲۰۲۱ اشاره شده است. این وضعیت، ادعای نابودی مؤثر پناهگاههای امن تروریستها در افغانستان را تضعیف میکند.
حملات علیه پاکستان
بر اساس گزارش سازمان ملل، یکی از دلایل اصلی افزایش تنشهای مرزی، حملات متعدد تیتیپی علیه پاکستان است. حملات گزارششده در خیبر پختونخوا، تهدیدات ناشی از شبکههای تروریستی موجود در افغانستان و پیامدهای انسانی آن را برجسته میسازد.
آیا بیالای یک گروه محلی است؟
ارتباطات افراشتهشدهٔ بیالای در این گزارش، این تصور را که این سازمان صرفاً یک گروه مسلح محدود یا محلی است، تضعیف میکند. شبکههای تسهیلکنندهٔ مشترک، همکاریهای متقابل و دسترسی به زیرساختهای آموزشی در افغانستان، نشاندهندهٔ حضور بیالای در یک محیط تروریستی گستردهتر و بینالمللی است.
پیوندهای بیالای با گروههایی مانند داعش خراسان، القاعده و تیتیپی، این گروه را به شبکهای متصل میکند که بسیاری از سازمانهای موجود در آن پیش از این در سطح جهانی به عنوان گروههای تروریستی شناخته شدهاند