عطا عمر، وزیر زراعت حکومت طالبان، در جریان سفرش به هند، فتوحات تاریخی سلطان محمود غزنوی را «اشتباه» خوانده است. این اظهارات غیرمنتظره از سوی برخی ناظران بهعنوان نشانهای از تغییر رویکرد طالبان و تلاشی برای جلب رضایت هند توصیف شده است.
بر اساس گزارش، عطا عمر در ۱۲ جولای به دهلی نو سفر کرد و پس از دیدار با مقامهای هندی، در مراسمی اظهار داشت که سلطان محمود غزنوی با شکستن بتها مرتکب اشتباه شد و همه ادیان باید بهگونه برابر مورد احترام قرار گیرند. برخی تحلیلگران معتقدند که طالبان برای تقویت موقعیت سیاسی خود، حاضر شدهاند روایتهای تاریخی مربوط به گذشته مسلمانان را نیز دگرگون کنند.
به گفته این تحلیلگران، حکومت طالبان برای تأمین منافع سیاسی و دیپلماتیک خود، تاریخ اسلامی را به گونهای متفاوت تفسیر میکند. آنان یادآور میشوند که سلطان محمود غزنوی از سال ۹۹۸ تا ۱۰۳۰ میلادی حدود ۳۳ سال حکومت کرد و دولت غزنوی را به یکی از قدرتهای بزرگ سیاسی و نظامی جهان اسلام در شرق تبدیل ساخت. از دید آنان، نادیده گرفتن این پیشینه تاریخی صرفاً برای یک موضعگیری سیاسی، قابل تأمل است.
در همین زمینه، برخی پژوهشگران نیز به لشکرکشی سلطان محمود به معبد سومنات در سال ۱۰۲۵ میلادی اشاره کرده و آن را رویدادی مهم در تاریخ سیاسی و نظامی آن دوران دانستهاند که در بستر رقابت میان دولتهای وقت رخ داده است. آنان میگویند میراث محمود غزنوی تنها به این رویداد محدود نمیشود، بلکه شامل دستاوردهای گسترده در عرصه حکومتداری، فتوحات و حمایت از علم و فرهنگ نیز هست.
همچنین برخی ناظران به آنچه سکوت طالبان در قبال گزارشهای مربوط به تخریب برخی مساجد تاریخی در هند میخوانند، انتقاد کرده و گفتهاند که همزمان با این سکوت، برخی مقامهای طالبان درباره شخصیتهای تاریخی مسلمانان مواضع انتقادی اتخاذ میکنند.
به باور این ناظران، ترویج همزیستی و احترام میان ادیان لزوماً به معنای نفی یا محکوم کردن شخصیتهای تاریخی نیست و اظهارات وزیر زراعت طالبان بیشتر رنگوبوی سیاسی دارد تا یک ارزیابی صرفاً تاریخی یا پژوهشی.