سرگئی شویگو، دبیر شورای امنیت روسیه، یکی از قدرتمندترین چهرههای امنیتی مسکو و وزیر پیشین دفاع این کشور که بیش از یک دهه رهبری نظامی روسیه را برعهده داشت، روز چهارشنبه در بیستویکمین نشست دبیران شورای امنیت سازمان همکاری شانگهای (SCO) در بیشکک، ارزیابی دقیق و مبتنی بر آمار از وخامت وضعیت امنیتی افغانستان ارائه کرد. او در حضور مقامهای ارشد امنیتی ده کشور عضو این سازمان سخنرانی کرد و اظهاراتش که بر دادههای تأییدشده استوار بود، محور مهمترین بحثهای امنیتی این نشست قرار گرفت.
تروریزم در قالب ارقام
در حال حاضر بین ۱۸ هزار تا ۲۳ هزار جنگجو وابسته به بیش از ۲۰ گروه مسلح مختلف در افغانستان فعالیت دارند و تنها گروه داعش حدود ۳ هزار جنگجو در اختیار دارد. در سال ۲۰۲۵، داعش ۱۲ حملهٔ بزرگ تروریستی در داخل افغانستان انجام داده که در نتیجهٔ آن ۴۰ نظامی و ۲۵ غیرنظامی کشته و بیش از ۵۰ تن دیگر زخمی شدند. شویگو اذعان کرد که طالبان درگیر نبرد فعال با داعش، رقیب اصلی خود، بودهاند؛ اما تأکید کرد که مقاومت مسلحانه بهتنهایی برای مهار تهدیدی در این سطح کافی ثابت نشده است۔
مسیر سوریه
یکی از نگرانکنندهترین تحولاتی که شویگو به آن اشاره کرد، افزایش انتقال جنگجویان خارجی از سوریه به افغانستان بود. جنگجویان اویغور، تاجیک و ازبک وابسته به شاخههایی از شبکهٔ سابق هیئت تحریرالشام اکنون از سوریه وارد افغانستان میشوند. نهادهای امنیتی طالبان ورود آنان را زیر نظر دارند، اما برخی از این اسلامگرایان کاملاً خارج از دسترس دستگاههای امنیتی افغانستان باقی ماندهاند. این موضوع یک نگرانی فرضی نیست. گزارش سازمان ملل در فبروری ۲۰۲۵ شمار جنگجویان حزب اسلامی ترکستان در افغانستان را بین ۵۰۰ تا ۱۲۰۰ نفر برآورد کرده بود و تحلیلگران هشدار دادهاند که با پاسخ جنگجویان مستقر در سوریه به فراخوان جابهجایی، این ارقام میتواند بهسرعت افزایش یابد. حزب اسلامی ترکستان در ولایتهای بلخ، بدخشان، کندز، کابل و بغلان با دیگر شبکههای جنگجو، مراکز مشترک و کمپهای آموزشی دارد.
تغییر در تجارت مواد مخدر
شویگو در این نشست گفت که تولید تریاک در افغانستان ۹۰ درصد کاهش یافته، اما حدود ۴ میلیون نفر بهدلیل مشکلات شدید اقتصادی همچنان در صنعت مواد مخدر دخیل هستند. نگرانی فوریتر، مواد مخدر مصنوعی است. تولید متامفتامین بهشدت افزایش یافته و تنها در سال ۲۰۲۵ بیش از ۳۰ تُن از این ماده در مرزهای افغانستان با کشورهای همسایه کشف و ضبط شده است. شویگو بخشی از بحران اقتصادی افغانستان را مستقیماً ناشی از مسدود شدن حدود ۱۰ میلیارد دالر داراییهای افغانستان توسط ایالات متحده، بریتانیا و آلمان دانست۔
موضع روسیه
ممنوعیت طالبان در روسیه که از سال ۲۰۰۳ برقرار بود، در اپریل ۲۰۲۵ لغو شد و مسکو در جولای ۲۰۲۵ بهگونهٔ رسمی «امارت اسلامی» را به رسمیت شناخت و به نخستین کشوری تبدیل شد که این اقدام را انجام داد. شویگو از ایالات متحده و متحدانش خواست مسئولیت کامل حضور ۲۰ سالهٔ خود در افغانستان را بپذیرند و بار اصلی بازسازی پس از جنگ را برعهده بگیرند. او همچنان خواستار احیای گروه تماس سازمان همکاری شانگهای ـ افغانستان شد. برای کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای که با افغانستان مرز مشترک دارند، پیام او کاملاً روشن و فوری بود: تهدید واقعی است، در حال تحول است و نیازمند پاسخ هماهنگ منطقهای میباشد۔