واشنگتن به رهبری آمریکا طرح ایجاد یک فوروم جهانی با نام «بورڈ آف پیس» را مطرح کرده است که اکنون موجب شکاف آشکارو در سطح بینالمللی شده است. اسرائیل و آذربایجان اعلام کردهاند که به این نهاد خواهند پیوست، در حالی که سوئد با رد این اقدام نگرانیهای موجود در اروپا را برجسته ساخته است.
دفتر نخستوزیر اسرائیل روز چهارشنبه در بیانیهای در شبکهٔ اجتماعی ایکس اعلام کرد که بنیامین نتانیاهو دعوت رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، را پذیرفته و اسرائیل آمادهٔ عضویت در «بورڈ آف پیس» است. در این بیانیه این فوروم بهعنوان یک پلتفرم جهانی جدید متشکل از رهبران کشورها معرفی شد.
وزارت خارجهٔ آذربایجان نیز از طریق رسانههای محلی خبر داد که باکو آمادگی خود را برای پیوستن اعلام کرده و در میان نخستین کشورهایی قرار گرفته است که رسماً از این طرح حمایت کردهاند.
این اقدام در حالی صورت میگیرد که دولت ترامپ تاکنون حدود ۶۰ کشور را برای عضویت دعوت کرده است. در ابتدا این فوروم بهعنوان سازوکاری برای نظارت بر بازسازی پس از جنگ غزه معرفی شد، اما پیشنویس منشور آن نشان میدهد که دامنهٔ فعالیتش فراتر از فلسطین و شامل دیگر بحرانهای جهانی خواهد بود.
در مقابل، نخستوزیر سوئد در داووس گفت کشورش در «شکل کنونی» به این نهاد نخواهد پیوست. این موضع بازتاب نگرانی اروپا از تمرکز قدرت در دست آمریکا و تضعیف نقش سازمان ملل دانسته میشود.
گزارشهای رسانهای آمریکا، بهویژه بلومبرگ، حاکی است که منشور پیشنهادی شامل شرط مالی بحثبرانگیزی است؛ کشورهایی که خواهان عضویت دائم باشند باید دستکم یک میلیارد دلار مشارکت کنند. طبق این منشور، ترامپ نخستین رئیس خواهد بود و حق وتو و تصمیمگیری دربارهٔ تمدید عضویت کشورها را در اختیار خواهد داشت.
این ساختار از سوی منتقدان بهعنوان «مدل خرید نفوذ» توصیف شده و پرسشهای جدی دربارهٔ شفافیت و مشروعیت آن مطرح کرده است. منشور هدف این نهاد را برقراری ثبات و «صلح پایدار» در مناطق بحرانزده عنوان میکند، اما بسیاری آن را رقیب یا جایگزین سازمان ملل میدانند.
در شرایطی که جنگ غزه بیش از ۷۱ هزار قربانی برجای گذاشته و زیرساختهای شهری ویران شده، منتقدان هشدار میدهند که این فوروم میتواند به ابزاری برای تحمیل راهحلهای سیاسی بدون رضایت مردم تبدیل شود. ترامپ نیز در کاخ سفید گفت که «بورڈ آف پیس» شاید روزی جایگزین سازمان ملل گردد.
این وضعیت نشان میدهد که با افزایش حمایت یا مخالفت کشورها، شکاف میان حامیان اولیه مانند اسرائیل و آذربایجان و مخالفان اروپایی همچون سوئد رو به گسترش است و بحثهای جهانی تازهای دربارهٔ آیندهٔ نظم بینالمللی شکل گرفته است.