شرکت سطح بالای هیئت پاکستانی در مراسم نماز جنازهٔ آیتالله خامنهای، رهبر عالی ایران، از سوی ناظران بهعنوان برجسته شدن اهمیت روابط متوازن در دیپلماسی منطقهای ارزیابی شده است؛ در عین حال برخی محافل تلاش کردهاند به این حضور رنگ جانبدارانه بدهند.
با این حال، به گفتهٔ کارشناسان دیپلماتیک و تحلیلگران استراتژیک، اقدام پاکستان نه نشانهٔ حمایت از هیچ طرف و نه بیانگر جانبداری است، بلکه ادامهٔ سیاست دیرینهٔ این کشور در کاهش تنشها، ایفای نقش میانجی و دنبال کردن همسایگی مسئولانه در منطقه محسوب میشود. پاکستان و ایران از نظر جغرافیایی، تاریخ مشترک و پیوندهای چندصدسالهٔ فرهنگی و تمدنی به یکدیگر مرتبطاند. تأثیرات عمیق زبان فارسی، ادبیات و معماری بر شبهقارهٔ هند نیز نشان میدهد که ابراز همبستگی در چنین مناسبتهایی اقدامی طبیعی و منطقی در دیپلماسی است.
افزون بر این، در پاکستان پس از ایران، یکی از بزرگترین جوامع شیعه جهان زندگی میکند و آیتالله خامنهای برای آنان جایگاه مهم مذهبی داشت؛ موضوعی که بُعد اجتماعی این حضور را نیز تقویت میکند.
بر اساس منابع دیپلماتیک، در این مراسم نه تنها پاکستان بلکه رهبران و مقامات بلندپایهٔ کشورهای منطقه از جمله عربستان سعودی، قطر و ترکیه نیز حضور داشتند که نشان میدهد حفظ ارتباطات در چنین لحظات اندوه، بخشی از اصول اساسی دیپلماسی بینالمللی است. پاکستان در گذشته نیز همواره تلاش کرده است با استفاده از دیپلماسی سازنده، شکافها میان کشورهای منطقه از جمله ایران و عربستان سعودی را کاهش دهد و زمینهٔ گفتوگو را فراهم سازد.
تحلیلگران میگویند اگر تلاشهای دیپلماتیک هوشمندانهٔ اسلامآباد در تنشهای اخیر منطقهای برای جلوگیری از اقدامات متقابل وجود نمیداشت، احتمالاً وضعیت منطقه به سمت تشدید بحران پیش میرفت. این رویکرد متوازن و سازنده، جایگاه پاکستان را بهعنوان یک میانجی قابل اعتماد تقویت کرده است.
روابط پایدار با ایران نه تنها برای امنیت مرزی و ثبات منطقهای ضروری است، بلکه به حفظ امنیت مسیرهای مهم کشتیرانی جهانی مانند تنگه هرمز نیز کمک میکند. بنابراین، تفسیر این حضور در چارچوب وابستگی به یک طرف خاص، نادیده گرفتن روح اصلی سیاست خارجی متوازن پاکستان و روابط بینالملل تلقی میشود.