درمان پیش از بیماری: ۷۸ سال از اعلام تأسیس اسرائیل
پاکستان ۹ ماه پیش از اعلام موجودیت اسرائیل به دنیا آمد و از آن زمان تاکنون آن را به رسمیت نشناخته است. این موضع در طول ۷۸ سال گذشته بدون تغییر باقی مانده است
۷۸ سال عدم شناسایی اسرائیل
پاکستان و ۷۸ سال عدم بهرسمیت شناختن اسرائیل
در سنت اسلامی این اندیشه وجود دارد که الله سبحانه و تعالی درمان را پیش از بیماری میآفریند؛ یعنی پیش از آمدن درد، دوا را آماده میکند. پاکستان در ۱۴ اگست ۱۹۴۷ بهوجود آمد و دقیقاً ۹ ماه بعد، در ۱۴ می ۱۹۴۸، دولت اسرائیل اعلام موجودیت کرد؛ زمانی که دیوید بنگوریون، رئیس آژانس یهود، در تلآویو تشکیل دولت یهودی را اعلام نمود
این فاصله زمانی ۹ ماهه، میان نخستین نفس پاکستان و آغاز یک زخم آشکار در فلسطین قرار میگیرد. و از همان روز نخست، پاکستان موضعی اتخاذ کرد که تاکنون از آن عقبنشینی نکرده است
اقدامات پاکستان پیش از تثبیت وضعیت
نخستین وزیر خارجه پاکستان، محمد ظفرالله خان، اعلامیه بالفور را نامشروع خواند و طرح تقسیم فلسطین در سازمان ملل را رد کرد. زمانی که بنگوریون در ۱۴ می ۱۹۴۸ اسرائیل را اعلام کرد، شخصاً با محمد علی جناح تماس گرفت تا روابط دیپلماتیک میان اسرائیل و پاکستان برقرار شود، اما پاسخی دریافت نکرد
جناح پیش از آن، هیأتی را به قاهره به رهبری عبدالرحمن صدیقی برای شرکت در کنفرانس بینپارلمانی جهانی درباره فلسطین اعزام کرده بود. پاکستان ۲۵۰ هزار تفنگ از چکسلواکی برای اعراب و سه طیاره نظامی از ایتالیا برای مصر خریداری کرد؛ در حالی که این کشور تازه شش ماهه بود و از نظر اقتصادی و نظامی در وضعیت بسیار دشوار قرار داشت
نقش پاکستان در جنگهای عربی
حمایت پاکستان از فلسطین تنها در سطح بیانیه یا کمک نظامی محدود نماند. در جنگ ششروزه ۱۹۶۷، طیارهنواز پاکستانی، ستوان پرواز سیفالزمان، بهعنوان مشاور نظامی نیروی هوایی پاکستان در اردن حضور داشت و دو طیاره اسرائیلی را در پایگاه مفرق سرنگون کرد. او سپس در عراق نیز دو طیاره دیگر را هدف قرار داد و گفته میشود بیشترین سابقه سرنگونی طیارات اسرائیلی را در تاریخ ثبت کرده است
در جنگ ۱۹۷۳ (یوم کیپور)، اسرائیل ادعا کرد که پیلوتهای پاکستانی در جنگ شرکت داشتهاند. ذوالفقار علی بوتو نیز گفته بود در صورت تهدید دمشق، یک بریگاد پاکستانی آماده حمایت از سوریه خواهد بود
اتحاد هند و اسرائیل و پیامدها برای پاکستان
از جنگ ۱۹۶۲ چین و هند و سپس جنگهای ۱۹۶۵ و ۱۹۷۱ میان هند و پاکستان، همکاری تسلیحاتی میان هند و اسرائیل آغاز شد. همکاری استخباراتی میان آر ای دبلیو هند و موساد اسرائیل نیز از دهه ۱۹۶۰ گزارش شده است. پس از ترور ایندرا گاندی در ۱۹۸۴، هند از خدمات امنیتی اسرائیل برای بازسازی ساختار امنیتی خود استفاده کرد
از سال ۱۹۹۲ به بعد، روابط رسمی دو کشور تقویت شد و همکاریهای دفاعی و استخباراتی گستردهای شکل گرفت. گفته میشود طی جنگ کارگیل ۱۹۹۹ و حملات ۲۰۱۹ بالاکوت نیز از تجهیزات اسرائیلی استفاده شده است
در عملیات «سندور» در می ۲۰۲۵، هند از سیستمهای دفاع هوایی باراک ۸ و طیارات بدون سرنشین حاروب ساخت اسرائیل استفاده کرد
فصل جدید
پس از ترور اسماعیل هنیه در جولای ۲۰۲۴، پارلمان پاکستان این رویداد را «توطئهای برای تضعیف تلاشهای صلح در فلسطین» خواند. برخی مقامهای پاکستانی نیز از همکاری استخباراتی هند و اسرائیل در این عملیات سخن گفتند
امروز با گذشت ۷۸ سال از اعلام موجودیت اسرائیل، بیش از ۸.۳۶ میلیون آواره فلسطینی همچنان بدون بازگشت باقی ماندهاند و بیش از ۵۳۰ روستا در جریان نکبه نابود شده است
معنای ۹ ماه
پاکستان در جهانی بهوجود آمد که در آستانه یکی از بزرگترین بحرانهای تاریخی برای یک ملت مسلمان قرار داشت. این کشور پیش از آغاز آن بحران، موضعی روشن اتخاذ کرد و تاکنون آن را حفظ کرده است
آنچه تاریخی و مستند است این است که پاکستان در ۷۸ سال گذشته در مجامع بینالمللی، از جمله سازمان ملل و سازمان همکاری اسلامی، همواره از تشکیل دولت فلسطین حمایت کرده و از عادیسازی روابط با اسرائیل خودداری کرده است
در ۱۴ می ۲۰۲۶، همزمان با ۷۸ سالگی اسرائیل، پاکستان نیز ۷۸ سال همان موضع نخست خود را تکرار میکند؛ موضعی که از دید برخی تغییرناپذیر است، زیرا واقعیتی که با آن مخالفت میشود، همچنان ادامه دارد