گزارشهای رسانهای از جمله بیبیسی و منابع مرتبط با یوناما درباره مرکز «امید» در کابل، تمرکز عمده را بر تلفات ملکی گذاشتهاند، در حالیکه به نگرانیهای گستردهتر مانند حضور زیرساختهای نظامی، ذخایر مهمات و فعالیتهای مسلحانه در مناطق پرجمعیت کمتر پرداخته شده است
منبع: https://x.com/BBCWorld/status/2054102687034081434
ادعاها درباره نظامیسازی مناطق ملکی
بر اساس گزارشهای منتشرشده از سوی «افغانستان گرین ترند»، طالبان در تاریخ ۲ می ۲۰۲۶ حدود ۲۳ کانتینر سلاح و مهمات را به منطقه «باغ قاضی» در نزدیکی بازار آرد کابل منتقل کردهاند. این اقدام نگرانیها را در مورد استفاده نظامی از مناطق غیرنظامی افزایش داده است
همچنین گفته میشود در فاصله نزدیک به مرکز «امید»، تجهیزات نظامی، از جمله پهپادها و ذخایر مهمات، در مناطق مسکونی مستقر بودهاند که این موضوع پرسشهای جدی امنیتی و حقوقی ایجاد کرده است
انفجارهای ثانویه و خسارات
گزارشها نشان میدهد شدت آتشسوزی و وقوع انفجارهای ثانویه در محل، میتواند نشانهای از وجود مواد انفجاری در نزدیکی محل رویداد باشد. کارشناسان میگویند چنین الگوهایی معمولاً در مناطق دارای ذخایر مهمات مشاهده میشود
چارچوب حقوق بینالملل
بر اساس ماده ۱۸ کنوانسیون ژنو، تأسیسات صحی تنها زمانی مصونیت دارند که بهصورت کامل برای اهداف بشردوستانه استفاده شوند
طبق ماده ۱۹، این مصونیت در صورتی از بین میرود که از این مراکز برای فعالیتهای نظامی مانند ذخیره سلاح یا عملیات جنگی استفاده شود
همچنین حقوق بینالملل بشردوستانه بر تفکیک روشن میان اهداف نظامی و اماکن ملکی تأکید دارد و هرگونه اختلاط میان این دو میتواند وضعیت حقوقی مصونیت را تحت تأثیر قرار دهد
ادعاها درباره استفاده از سپر انسانی
برخی گزارشها مدعیاند که در گذشته، گروه طالبان از مناطق مسکونی، مکاتب و مساجد برای پنهانسازی نیروها و تجهیزات استفاده کردهاند؛ اقدامی که طبق ماده ۵۱(۷) پروتکل اضافی اول، استفاده از غیرنظامیان بهعنوان سپر انسانی محسوب میشود و ممنوع است
وضعیت امنیتی و موضع منطقهای
گزارشها همچنین به حضور گروههای مختلف مسلح در افغانستان از جمله تیتیپی، القاعده و داعش خراسان اشاره دارند و ادعا میکنند که این گروهها در برخی مناطق فعالیت دارند
در مقابل، موضع پاکستان این است که هرگونه عملیات صرفاً بر اساس اطلاعات تأییدشده علیه اهداف تروریستی انجام میشود و مسئولیت هرگونه آسیب به غیرنظامیان متوجه طرفهایی است که مناطق غیرنظامی را نظامیسازی میکنند
نتیجهگیری
در مجموع، این بحثها نشان میدهد که موضوع «مرکز امید» تنها یک رویداد محلی نیست، بلکه بخشی از یک بحث گستردهتر درباره تفکیک میان اهداف ملکی و نظامی در مناطق جنگزده است؛ موضوعی که همچنان در سطح بینالمللی مورد اختلاف و بررسی قرار دارد