اسلامآباد — یک اظهارنظر عمومی اخیر از سوی تاریخنگار اسرائیلی دکتر حایم برشیث-زابنر بار دیگر موضوع دخالت خارجی در تروریسم بلوچستان را به کانون توجه بازگرداند. در یک ویدئوی منتشرشده، او ادعا کرد که اسرائیل از گروههای مسلح بلوچ حمایت میکند و این بخشی از راهبرد منطقهای برای تضعیف کشورهایی است که به منافع غرب و اسرائیل نزدیک نیستند، از جمله پاکستان. این ادعا بهویژه بهدلیل اشاره مستقیم به پاکستان و همزمانی با افزایش خشونتهای تروریستی در بلوچستان اهمیت یافته است. تحلیلگران میگویند این موضوع پرسشهایی دربارهٔ شکلگیری یک پیوند اسرائیل–هند–گروههای بلوچ و پیامدهای آن برای امنیت داخلی پاکستان ایجاد کرده است.
ادعای یک منتقد و اهمیت آن
دکتر برشیث-زابنر که پیشتر سرباز ارتش اسرائیل بوده و اکنون بهعنوان منتقد سیاستهای نظامی و خارجی اسرائیل شناخته میشود، در این ویدئو اسرائیل را «موتور آشوب» خواند که اهداف راهبردی غرب را پیش میبرد. او در فهرست کشورهایی که بهزعمش از طریق دخالت خارجی بیثبات شدهاند، پاکستان را نیز ذکر کرد و مدعی شد اسرائیل از شبهنظامیان بلوچ حمایت میکند. کارشناسان میگویند این ادعا زمانی اهمیت بیشتری مییابد که در کنار فعالیتهای نهادی موازی دیده شود که بلوچستان را بهعنوان نقطه فشار ژئوپولیتیک هدف قرار دادهاند.
پروژهٔ بلوچستان و روایت نهادی
یکی از نمونههای برجسته، آغاز پروژهٔ مطالعات بلوچستان توسط مؤسسهٔ تحقیقات رسانهای خاورمیانه (MEMRI) در میانهٔ سال ۲۰۲۵ است. این اندیشکده مستقر در واشنگتن که توسط ایگال کارمون، افسر پیشین اطلاعات اسرائیل، تأسیس شده، مدتهاست بهخاطر پیشبرد روایتهای همسو با منافع اسرائیل مورد انتقاد قرار دارد. این پروژه بر رصد و ترویج گفتمان پیرامون مبارزهٔ بلوچها علیه پاکستان و ایران تمرکز دارد و مشاور ویژهٔ آن میر یار بلوچ، جداییطلبی است که آشکارا خواستار حمایت هند و غرب شده است. کارشناسان امنیتی این روند را نوعی جنگ روایتی یا جنگ نسل پنجم میدانند که از بسترهای دانشگاهی و سیاسی برای مشروعیتبخشی به گروههای مسلح مانند ارتش آزادیبخش بلوچستان استفاده میشود.
خشونتهای اخیر و نگرانیهای امنیتی پاکستان
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که بلوچستان شاهد افزایش شدید حملات تروریستی بوده است. در اواخر ژانویه ۲۰۲۶، حملات هماهنگ ارتش آزادیبخش بلوچستان نیروهای امنیتی و زیرساختهای عمومی را هدف قرار داد و تلفات سنگینی برجای گذاشت. مقامات امنیتی پاکستان این حملات را پیچیدهتر از گذشته توصیف کرده و به نقش تسهیل خارجی اشاره کردهاند. اهمیت راهبردی بلوچستان بهویژه بهدلیل کریدور اقتصادی چین–پاکستان و شراکت رو به رشد هند–اسرائیل، از جمله عواملی دانسته میشود که تلاشها برای بیثباتسازی این استان را تشدید کرده است.