بر اساس معلومات محلی، او پس از سال ۲۰۲۱ دوباره فعال شد و نفوذ خود را در ولسوالی منوگی ولایت کنر حفظ کرد۔ در تابستان سال ۲۰۲۳، زمانیکه بهسوی کابل در حرکت بود، توسط طالبان بازداشت شد؛ اما تنها سه هفته در بازداشت باقی ماند۔ پس از آن، گفته میشود با پرداخت پول و کمک برخی عناصر همدرد در صفوف طالبان، آزاد گردید۔
در مناطق مختلف، حضور و فعالیت قوماندانان داعش خراسان نشان میدهد که راهبرد ضدتروریسم طالبان بیشتر بر «مدیریت» استوار است تا نابودی کامل این گروه۔
با گذشت نزدیک به پنج سال از به قدرت رسیدن طالبان در آگست ۲۰۲۱، واقعیتهای میدانی همچنان ادعای مهار کامل داعش خراسان را زیر سؤال میبرد۔ دادههای تازه میدانی و تحلیلهای امنیتی نشان میدهد که این گروه نهتنها از بین نرفته، بلکه توان عملیاتی و گستره جغرافیایی آن نیز افزایش یافته است۔
چهرهای از کنر: مولوی عبدالله
در این چارچوب، پرونده مولوی عبدالله، یکی از قوماندانان داعش خراسان از ولایت کنر، توجه ویژهای را جلب کرده است۔ بهگفته منابع، او تا سال ۲۰۱۸ رهبری یک شاخه از داعش خراسان را برعهده داشت و در جریان تحولات سیاسی سال ۲۰۲۱ نیز در شبکههای افراطی فعال باقی ماند۔
فعالیتها پس از آزادی و گسترش جغرافیایی
تا ماه می ۲۰۲۶، مولوی عبدالله نهتنها در کنر بهعنوان یک قوماندان فعال حضور دارد، بلکه در جنوب افغانستان، بهویژه در هلمند، نیز مسئولیتهای عملیاتی را بهدوش گرفته است۔ تحرک او در مناطق مختلف نشان میدهد که قوماندانان داعش خراسان توانایی ادامه فعالیت و جابهجایی در مناطق تحت کنترول طالبان را دارند۔
آمار چه میگوید؟
برآوردها از سال ۲۰۲۴ تا اوایل ۲۰۲۶ نشان میدهد که شمار جنگجویان داعش خراسان بهطور قابل توجهی افزایش یافته است۔ این رقم از حدود ۶ هزار به ۱۰ هزار تن رسیده که بیانگر افزایش ۶۶ درصدی در مدت یک سال است۔ به باور کارشناسان، این رشد نشاندهنده موفقیت در جذب نیرو و عمق عملیاتی پایدار این گروه است۔
تناقض میان روایت طالبان و واقعیت میدانی
رهبری طالبان همواره داعش خراسان را گروهی وابسته به قدرتهای خارجی معرفی میکند و بهویژه پاکستان را مورد اتهام قرار میدهد۔ در همین راستا، پلتفرم رسانهای «المرصاد» نیز فعال است که خود را بهعنوان منبع تحلیلی معرفی میکند۔
المرصاد تلاش میکند داعش خراسان را به پاکستان نسبت دهد، عملیات طالبان را برجسته سازد و تبلیغات داعش را به چالش بکشد۔ اما به باور منتقدان، این روایت واقعیتهای میدانی را کمرنگ جلوه میدهد، بهویژه در مواردی مانند فعالیت آزادانه قوماندانانی چون مولوی عبدالله۔
دیدگاه کارشناسان امنیتی
کارشناسان معتقدند که پس از ۲۰۲۱، وضعیت گروههای افراطی در افغانستان به یک ساختار پیچیده و چندلایه تبدیل شده است؛ جاییکه در کنار رقابت ایدئولوژیک، نوعی تعاملات محلی، شبکههای غیررسمی و کنترول انتخابی نیز وجود دارد۔
با وجود مراحل مختلف تثبیت قدرت و ادعای ثبات، حضور مداوم داعش خراسان نشان میدهد که این مسئله محدود به چند رویداد نیست، بلکه به یک چالش ساختاری تبدیل شده است۔
نابودی یا مدیریت؟
تا سال ۲۰۲۶، حضور و فعالیت قوماندانان داعش خراسان در مناطق مختلف نشان میدهد که استراتژی طالبان در مبارزه با تروریسم بیشتر بر «مدیریت» استوار است تا نابودی کامل۔ این وضعیت نهتنها امنیت داخلی افغانستان، بلکه ثبات منطقه را نیز با چالش جدی روبهرو ساخته است۔