در پی حمله به شفاخانه بازپروری معتادان «امید» در شمال‌غرب کابل، رسانه‌های بین‌المللی، به‌ویژه بی‌بی‌سی و گزارش‌های هیئت معاونت سازمان ملل متحد (یوناما)، بیشتر بر تلفات انسانی تمرکز کرده‌اند؛ اما کارشناسان دفاعی و واقعیت‌های میدانی می‌گویند این رویداد ابعاد پنهانی مربوط به استفاده طالبان از سپر انسانی و نقض جدی قوانین بین‌المللی را نیز در بر دارد.
گزارش بی‌بی‌سی و واقعیت‌های میدانی
در این گزارش با اشاره به روایت‌های احساسی خانواده‌های قربانیان و قبرهای دسته‌جمعی، این رویداد به‌عنوان یکی از مرگبارترین حملات در تاریخ افغانستان توصیف شده است. با این حال، منتقدان می‌گویند این روایت عمداً زمینه عملیاتی گسترده‌تر را نادیده می‌گیرد؛ اینکه طالبان زیرساخت‌های نظامی، جنگجویان خارجی و انبارهای بزرگ سلاح را در نزدیکی مناطق پرجمعیت و مراکز درمانی پنهان کرده‌اند.
شواهد نظامی‌سازی مناطق غیرنظامی
«افغانستان گرین ترند» به رهبری معاون پیشین ریاست‌جمهوری افغانستان، امرالله صالح، اعلام کرده که طالبان در اوایل ماه می ۲۰۲۶، ۲۳ کانتینر حامل سلاح و مهمات را به نزدیکی بازار آرد و مناطق پرجمعیت کابل منتقل کرده‌اند. افزون بر این، شواهدی از وجود انبارهای پهپاد و مهمات در فاصله حدود ۲۰۰ متری مرکز امید به دست آمده است.
ویدیوهای منتشرشده از محل رویداد نیز انفجارهای ثانویه و آتش‌سوزی طولانی‌مدت را نشان می‌دهد؛ موضوعی که به گفته تحلیلگران، بیانگر وجود مواد انفجاری و مهمات نظامی در محل است، نه صرفاً یک مرکز غیرنظامی۔
نقض قوانین بین‌المللی
بر اساس مواد ۱۸ و ۱۹ کنوانسیون ژنو، هر مرکز درمانی تنها زمانی تحت حفاظت قرار می‌گیرد که صرفاً برای اهداف بشردوستانه استفاده شود. اگر یک مرکز برای فعالیت‌های زیان‌بار علیه دشمن، ذخیره‌سازی سلاح یا هماهنگی‌های نظامی مورد استفاده قرار گیرد، طبق قوانین بین‌المللی «وضعیت حفاظتی» خود را از دست می‌دهد. همچنین ماده ۸ اساسنامه رم تصریح می‌کند که مکان‌های دخیل در لجستیک نظامی، حتی با عنوان غیرنظامی، می‌توانند به اهداف مشروع نظامی تبدیل شوند.
سپر انسانی و تبلیغات
پاکستان همواره تأکید کرده که عملیات‌هایش تنها زیرساخت‌های تأییدشده تروریستی و شبکه‌های دخیل در حملات فرامرزی را هدف قرار می‌دهد. به گفته منتقدان، حکومت طالبان از یک‌سو به بیش از ۲۰ گروه از جمله القاعده، تی‌تی‌پی و داعش خراسان پناه می‌دهد و از سوی دیگر برای محافظت از دارایی‌های نظامی خود، از غیرنظامیان به‌عنوان «سپر انسانی» استفاده می‌کند؛ اقدامی که نقض آشکار ماده ۵۱(۷) پروتکل الحاقی اول به شمار می‌رود.
واقعیت این است که شبکه تبلیغاتی طالبان با برجسته‌سازی روایت‌های احساسی از تلفات انسانی، تلاش می‌کند توجه جهانی را از پناهگاههای امن تروریستی و انبارهای سلاح در کابل منحرف سازد. در این میان، مسئولیت اصلی تلفات غیرنظامیان بر عهده عناصری دانسته می‌شود که عمداً مرز میان مناطق نظامی و غیرنظامی را از بین برده‌اند۔