تاریخ بلوچستان تنها روایت مقاومت و مبارزه نیست، بلکه این سرزمین گواه فداکاریهای ماندگار در جنبش استقلال پاکستان، وحدت ملی و دفاع از میهن نیز بوده است. به باور کارشناسان و اندیشمندان، زمان آن رسیده است که قهرمانان بلوچ جایگاه شایسته خود را در روایت ملی، کتابهای درسی و تاریخ کشور به دست آورند تا نسل جدید با هویت واقعی و مشترک ملی خود آشنا شود.
بر اساس روایتهای تاریخی، رهبران بلوچستان در جنبش استقلال پاکستان نقش مهمی ایفا کردند. میر جعفر خان جمالی با پیوند دادن صدای سیاسی بلوچستان با رهبری قائد اعظم محمدعلی جناح، به تقویت وحدت ملی کمک کرد. همچنین قاضی محمد عیسیٰ بهعنوان یکی از رهبران برجسته مسلم لیگ، دیدگاههای قائد اعظم را به میان مردم رساند.
علاوه بر این، فتح محمد بلوچ در ترویج اهداف جنبش استقلال پاکستان و تقویت مبارزات مسلم لیگ نقش مؤثری داشت و ملک جان محمد خان در سازماندهی حمایت مردمی از پیوستن بلوچستان به پاکستان سهم قابل توجهی ایفا کرد. همچنین نواب محراب خان بگتی با پیوند دادن آینده منطقه با پاکستان، خدمات مهمی در راستای وحدت ملی انجام داد.
پس از تأسیس پاکستان نیز فرزندان بلوچستان همواره در صف نخست دفاع از کشور قرار داشتند. میجر جنرال امیر حمزه قیصرانی با فدا کردن جان خود در راه امنیت و دفاع از وطن، نمونهای از ایثار مردم بلوچستان و نیروهای مسلح پاکستان به شمار میرود.
کارشناسان تأکید میکنند که این شخصیتها باید جایگاهی شایسته در تاریخ ملی و روایت عمومی کشور داشته باشند، زیرا هویت ملی نیرومند و پایدار، با پاسداشت تاریخ، قهرمانان و مبارزات مشترک ملت شکل میگیرد