افزایش و سرعت قابل توجهی در عملیات و گسترش جغرافیایی مقاومت مسلحانه علیه طالبان افغان دیده میشود. چندین تنظیم مقاومت جدید و قدیمی در شمال، شمالشرق، مرکز، شرق و جنوب افغانستان اکنون فعالتر شدهاند.
در جریان سال ۲۰۲۶، تنوع و سرعت مخالفت مسلحانه علیه طالبان افزایش یافته است. برعکس سالهای نخستین، فعالیتهای مقاومت تنها به درههای خاص محدود نمانده، بلکه به بخشهای بزرگی از کشور گسترش یافته است.
گروههای مقاومت
در کنار «جبهه مقاومت ملی» و «جبهه آزادی افغانستان»، اکنون گروههای نظامی جدیدی نیز وارد میدان شدهاند. «جبهه متحد افغانستان» به رهبری تورن جنرال سمیع سادات، ادعای انجام عملیات در ولایتهای جنوبی و غربی را کرده است. این گروه عمدتاً از عناصر پشتون و پرسونل سابق تشکیل شده است.
«جبهه آزادی افغانستان» به رهبری یاسین ضیا و «جبهه مقاومت ملی» به رهبری احمد مسعود در مناطق مختلف از جمله بدخشان، تخار، بغلان و پنجشیر فعال هستند. علاوه بر این، گروه «سپاهیان میهن» به رهبری کماندوی سابق، قیوم ملنگ، ادعای کنترول موقت مرکز یک ولسوالی در بدخشان را کرده بود.
«روند سبز افغانستان» به رهبری امرالله صالح و دیگر گروههای محلی مانند «جبهه جمهوریخواهان افغان» و «جبهه مقاومت اندراب» نیز ادعای حملات بر شاهراههای ولایتی و پوستهها را مطرح میسازند.
۱۱۹ حمله در دو ماه
بر اساس آمار گردآوریشده، در جریان ماههای اگست و سپتمبر ۲۰۲۶، در مجموع ۱۱۹ حمله در ۲۶ ولایت افغانستان گزارش شده است. بر بنیاد این ادعاها، ۲۵۶ تن از نیروهای طالبان کشته و به همین تعداد زخمی شدهاند.
بیشترین سهم در این ادعاهای حملات مربوط به «جبهه متحد افغانستان» بوده که ادعای ۵۹ عملیات را کرده است. همچنین «جبهه آزادی افغانستان» مسئولیت ۲۹ حمله و «جبهه مقاومت ملی» مسئولیت ۱۱ حمله را بر عهده گرفتهاند.
رهبری عالی اداری و دفاتر دولتی طالبان نیز هدف قرار گرفتهاند. ادعای حملات بر مجتمعهای مقام ولایت در فیروزکوه (مرکز غور) و فیضآباد (مرکز بدخشان) نمونههای بارز آن است.
نابرابری قومی
حکومت طالبان افغان متهم است که صلاحیتهای سیاسی را در یک حلقه محدود از رهبری قندهاری تمرکز داده است. این طرز حکومتداری احساس محرومیت را در میان اقوام تاجک، ازبک و هزاره عمیقتر ساخته است.
بر اساس تخمینهای موجود، سهم پشتونها در شورای رهبری و وزارتهای مهم طالبان بیش از ۸۵ فیصد است. در کابینه فعلی، سهم تمام واحدهای قومی دیگر ناچیز بوده، در حالی که زنان و قوم هزاره هیچ نمایندهای ندارند.
دور نگه داشتن اقوام غیرپشتون از قدرت سیاسی، فضای مساعدی را برای مقاومت مسلحانه، بهویژه در ولایتهای شمالی و شمالشرقی فراهم کرده است.
صفبندی پرسونل سابق
با تسلط بر قدرت، طالبان برای نیروهای امنیتی سابق عفو عمومی اعلام کرده بودند، اما گزارشهای بینالمللی وضعیت متفاوتی را نشان میدهد. به گفته هیئت معاونت ملل متحد در افغانستان (یوناما)، رویدادهای کشتهشدنهای فرای قضایی، بازداشتها و شکنجه پرسونل نظامی و حکومتی سابق بهطور دوامدار گزارش میشود.
این اقدامات باعث ایجاد احساس ناامنی شدید در میان نظامیان، پولیس و پرسونل استخبارات سابق شده است. در نتیجه این وضعیت، پرسونل آموزشدیده سابق به گروههای عسکری پیوستند که این امر توانایی عملیاتی نیروهای مقاومت را به گونه قابل توجهی افزایش داده است.
از سوی دیگر، تحرکات داعش خراسان نیز همچنان ادامه دارد. به دلیل این هر دو جبهه، چالشهای امنیتی برای حکومت طالبان افغان پیچیده و چندبعدی شده است
ببینید: حضور مخفیانهٔ القاعده در پنجشیر، صحت موقف پاکستان را ثابت ساخت