صحافی معروف، سمیع یوسفزئی، به تاریخ ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶ در شبکۀ اجتماعی ایکس، جزئیات سخنرانی اخیر شیخ هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان افغانستان، در ولایت میدان وردک را منتشر کرده است. به گفتۀ سمیع یوسفزئی، شیخ هبتالله در این سخنرانی و همچنان در پیامهایی که در گروههای داخلی واتساپی طالبان دستبهدست میشوند، بهصراحت گفته است که رفتن هر جنگجو از یک محل به محل دیگر، بدون اجازۀ او، نافرمانی آشکار محسوب میشود.
در این احکام همچنان آمده است که هر فردی که بدون اجازه، به نام جهاد یا به هر بهانۀ دیگری محل خود را ترک کند، عضو امارت اسلامی محسوب نمیشود و به مسئولان مربوطه دستور جدی داده شده است تا تمام این افراد را به هر صورت ممکن بازگردانند. سمیع یوسفزئی در این رابطه این پرسش را مطرح کرده است که با وجود چنین احکام روشنی، آیا پاکستان حق دارد ادعا کند که حکومت افغانستان عمداً جنگجویان را برای پیوستن به تحریک طالبان پاکستان میفرستد؟
با این حال، بر اساس واقعیتهای میدانی و دیدگاه تحلیلگران امنیتی، چنین اظهارات و دستورهایی در گذشته نیز بارها مطرح شدهاند، اما هیچ تأثیر عملی از آنها دیده نمیشود. تاکنون در زمینۀ جلوگیری از تروریسم فرامرزی هیچ پیشرفت ملموسی صورت نگرفته است.
وضعیت میدانی نشان میدهد که هنوز هم دهها گروه مسلح از آن سوی مرز عبور کرده و وارد پاکستان میشوند. موضوع نگرانکننده این است که حضور شهروندان افغانستان در میان این گروههایی که به پاکستان نفوذ میکنند، روزبهروز افزایش مییابد؛ امری که پرسشهای زیادی را دربارۀ ادعاهای ادارۀ کابل مطرح میسازد.
با توجه به این تناقض، این پرسش کاملاً بجا است که آیا رهبری طالبان افغانستان توانایی عملی ساختن احکام و فرامین صادرشدۀ امیر خود، شیخ هبتالله آخندزاده، را از دست داده است؟
از وضعیت کنونی میتوان دو نتیجۀ روشن گرفت: نخست اینکه رژیم طالبان خود در تروریسم فرامرزی و جابهجایی جنگجویان دست دارد؛ یا دوم اینکه حکومت کابل توانایی حفظ نظم و انضباط در صفوف خود و اعمال حاکمیت خویش را از دست داده است.
اگر موضوع واقعاً ناتوانی در اجرای دستورات یا سرپیچی از آنها باشد، بهجای اظهارات لفظی و صدور پیامهای داخلی، اقدامات عملی ضروری است. در چنین شرایطی، حکومت طالبان افغانستان باید با پاکستان همکاری جدی و عملی داشته باشد تا پناهگاههای امن تیتیپی و بیاِلاِی در خاک افغانستان بهطور کامل از بین برده شوند و صلح پایدار در منطقه تأمین گردد.