واشنگتن— ایالات متحده رسماً پس از ۷۷ سال عضویت، از سازمان جهانی بهداشت خارج شد. این اقدام بخشی از عقبنشینی گسترده آمریکا از ۶۶ نهاد بینالمللی از جمله سازمانهای وابسته به سازمان ملل در حوزهٔ اقلیم، جنسیت و توسعه است که نشانهای از رد چندجانبهگرایی سنتی تلقی میشود.
این روند از ۲۰ ژانویه ۲۰۲۵، نخستین روز بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید، آغاز شد؛ زمانی که او فرمان اجرایی خروج از سازمان جهانی بهداشت را امضا کرد. با این حال، قوانین داخلی آمریکا بر اساس مصوبهٔ مشترک کنگره در سال ۱۹۴۸، الزام به ارائهٔ یک سال اطلاع قبلی و پرداخت بدهیهای معوق را مقرر کرده بود. گزارشها حاکی است که آمریکا حدود ۲۶۰ تا ۲۷۸ میلیون دلار از سهمیههای سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ را پرداخت نکرده است. همین امر موجب شده برخی مقامات سازمان جهانی بهداشت مشروعیت حقوقی این خروج را زیر سؤال ببرند.
منابع دیپلماتیک میگویند هیئت اجرایی سازمان جهانی بهداشت قرار است اوایل فوریه ۲۰۲۶ موضوع خروج آمریکا و پیامدهای آن را بررسی کند. کارشناسان معتقدند این اقدام میتواند بر توانایی سازمان در مقابله با بحرانهای جهانی سلامت تأثیر بگذارد و شکافهای تازهای در همکاریهای بینالمللی ایجاد کند.
تحلیلگران همچنین هشدار میدهند که عقبنشینی آمریکا از چندجانبهگرایی، در شرایطی که جهان با چالشهای مشترکی مانند تغییرات اقلیمی، بیماریهای همهگیر و توسعهٔ پایدار روبهرو است، میتواند پیامدهای بلندمدت برای نظم جهانی داشته باشد.