جهان بار دیگر در نقطهای حساس قرار گرفته است؛ جایی که در میان سالها تنش، بحران بیاعتمادی و منازعات منطقهای، دیپلماسی اهمیت بیسابقهای یافته است. توافق چارچوبی اخیر میان ایالات متحده امریکا و ایران نه تنها برای خاورمیانه، بلکه برای سیاست جهانی نیز بهعنوان یک تحول مهم تلقی میشود. در پسزمینه این پیشرفت، نقش پاکستان با تداوم، توازن و دیپلماسی فعال آن، به نمونهای قابل توجه در سطح بینالمللی تبدیل شده است
اعلام نخستوزیر پاکستان، شهباز شریف، در مجلس ملی مبنی بر اینکه پس از شب طولانی جنگ، خورشید صلح طلوع کرده است، در واقع بازتابدهنده سفر دشوار و طولانی دیپلماتیکی است که پاکستان در پشت صحنه پیموده است. رهبری سیاسی و نظامی پاکستان با درایت و دوراندیشی، این بحران را مدیریت کرده و جایگاه دیپلماتیک کشور را در جهان بیش از پیش تقویت کردهاند. بهویژه تلاشهای شبانهروزی، مشورتهای پیوسته و راهبردهای سنجیده فیلد مارشال سید عاصم منیر، نقش اساسی در پیشبرد این روند حساس و پیچیده تا رسیدن به نتیجه ایفا کرده است
نتیجه این تلاشهای صادقانه آن است که میزبانی مراسم رسمی امضای این توافق تاریخی صلح، که قرار است در ۱۹ جون در شهر ژنیو سویس برگزار شود، نیز به پاکستان سپرده شده است. این رویداد، پاکستان را نه تنها بهعنوان یک تسهیلکننده، بلکه بهعنوان یکی از ارکان مهم صلح جهانی به جهانیان معرفی خواهد کرد
جامعه جهانی نیز از این موفقیت دیپلماتیک پاکستان به گرمی استقبال کرده است. دبیرکل سازمان ملل متحد، انتونیو گوترش، ضمن استقبال از آتشبس و بازگشایی تنگه هرمز، نقش سازنده و فعال پاکستان را در کنار واشنگتن و تهران مورد ستایش قرار داد. رئیسجمهور ترکیه، رجب طیب اردوغان، تلاشهای دیپلماتیک پاکستان را ضامن ثبات پایدار در منطقه دانست و نخستوزیر قطر، شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، از تمامی شرکای منطقهای از جمله پاکستان قدردانی کرد. همچنین حمایت ولیعهد عربستان سعودی، شاهزاده محمد بن سلمان، و رئیسجمهور چین، شی جینپینگ، از این روند صلح و اعتماد آنان به تواناییهای دیپلماتیک پاکستان، بر اهمیت این تلاشها افزوده است
قدرتهای بزرگ غربی نیز بهطور آشکار از نقش پاکستان تقدیر کردهاند. نخستوزیر بریتانیا، کییر استارمر، و رئیسجمهور فرانسه، امانوئل مکرون، ضمن تأیید توافق، از پاکستان و رئیسجمهور دونالد ترامپ به خاطر این موفقیت دیپلماتیک تبریک گفتند. صدراعظم آلمان، فریدریش مرتس، و نخستوزیر استرالیا، آنتونی آلبانیز، نیز بر اهمیت روابط دیپلماتیک بلندمدت پاکستان در کاهش تنشها تأکید کردند
نخستوزیر جاپان، سانائه تاکایچی، و وزیر امور خارجه نیوزیلند، وینستون پیترز، نیز اذعان کردند که میانجیگری پاکستان جهان را از یک بحران بزرگ نجات داده است. افزون بر این، وزیر امور خارجه جاپان، توشیمیتسو موتگی، طی تماس تلفنی با معاون نخستوزیر و وزیر امور خارجه پاکستان، سناتور اسحاق دار، از تلاشهای دیپلماتیک پاکستان به گرمی قدردانی کرد. این امر نشاندهنده آن است که جامعه جهانی پاکستان را عنصری مهم در حل بحرانهای بینالمللی میداند
در داخل کشور نیز این توافق صلح میتواند پیامدهای مثبت و بلندمدتی برای اقتصاد پاکستان داشته باشد. طی ماههای گذشته، بیثباتی در بازارهای جهانی انرژی فشار زیادی بر اقتصاد وارد کرده و شهروندان با افزایش هزینههای زندگی روبهرو بودهاند. اکنون با بازگشایی تنگه هرمز برای رفتوآمد کشتیها و کاهش قیمت نفت به پایینترین سطح خود از ماه مارچ تاکنون، فرصت مناسبی برای احیای اقتصادی پاکستان فراهم شده است. تعهد نخستوزیر مبنی بر انتقال منافع اقتصادی این توافق به زندگی روزمره مردم، رویکردی مسئولانه و امیدبخش محسوب میشود
معاون نخستوزیر اسحاق دار، وزیر داخله محسن نقوی و مجموعه وزارت امور خارجه با تلاش فراوان در تحقق این مأموریت نقشآفرینی کردهاند. اکنون ضروری است که با همکاری دولتهای ایالتی، راهبردی جامع برای بهرهبرداری از دستاوردهای اقتصادی این توافق تدوین و اجرا شود
با این حال، در کنار این موفقیت بزرگ، شصت روز آینده نیز از اهمیت ویژهای برخوردار است. به گفته کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، در این مدت مذاکرات مفصلی درباره رفع تحریمها و آینده برنامه هستهای ایران انجام خواهد شد. رهبران بریتانیا، فرانسه و آلمان نیز تصریح کردهاند که در برابر اقدامات هستهای ایران، آماده کاهش تحریمها هستند، اما در مورد جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای هیچگونه مصالحهای صورت نخواهد گرفت
از سوی دیگر، فاصله گرفتن اسرائیل از این توافق نشان میدهد که همچنان خطرات و چالشهایی در منطقه وجود دارد. در چنین شرایطی، پاکستان باید پس از کنفرانس ژنیو نیز کانالهای دیپلماتیک خود را فعال نگه دارد تا آتشبس کنونی به یک توافق صلح پایدار و دائمی تبدیل شود
پاکستان ثابت کرده است که میتواند نقش پرچمدار صلح را در جهان ایفا کند و اکنون باید با حفظ این جایگاه، مسیر دستیابی به ثبات، توسعه و همکاریهای بیشتر را در عرصههای داخلی و بینالمللی ادامه ده