اسلامآباد – در شامگاه شنبه، درگیریهای شدیدی در فرامرزی پاکستان رخ داد پس از آن که نیروهای افغان از چندین نقطه در خیبر پختونخوا و بلوچستان تیراندازی بیدلیل را آغاز کردند، که واکنش سریع و قاطع ارتش پاکستان را به دنبال داشت. مقامهای امنیتی تأیید کردند که پاکستان چندین پست مرزی افغان را تخریب کرده و در حملات تلافیجویانه چندین سرباز افغان و جنگجویان تحریک طالبان پاکستان (تی تی پی ) را کشته است
به گفتهٔ مقامها، حمله هماهنگشده از بخشهای انگور آدّه، باجور، کورم، دیر، چترال و برمچه آغاز شده است؛ مناطقی که تقریباً دو سوم مرز را در بر میگیرند. به گفتهٔ آنها، تیراندازی با هدف تسهیل نفوذ خوارج اصطلاح دولتی برای تحریک طالبان پاکستان (تی تی پی ) ممنوعه به داخل خاک پاکستان انجام شده است
یک مقام بلندپایه امنیتی گفت: «پستهای ارتش پاکستان بلافاصله و قاطعانه واکنش نشان دادند.» او افزود: «ضدحمله بهطور مؤثری چندین موضع مرزی افغان را هدف قرار داده و تخریب کرد. دهها سرباز افغان و خوارج در این عملیات کشته شدند
تا کنون سه نیروی امنیتی پاکستانی جان خود را از دست دادهاند و پنج نفر دیگر زخمی شدهاند که وضعیت آنها پایدار است
موضع کابل
وزارت دفاع افغانستان پیشتر بیانیهای صادر کرده و مدعی عملیاتهای تلافیجویانه علیه نیروهای پاکستانی در امتداد خط دیورند شده است و نقض حریم هوایی افغانستان را مطرح کرده است؛ ادعایی که اسلامآباد قاطعانه آن را رد کرده است
ناظران میگویند که همزمانی این درگیریها با سفر وزیر امور خارجه افغانستان، امیرخان متقی، به هند از ۹ تا ۱۶ اکتوبر، به تنشها بُعدی دیپلماتیک افزوده است. در حالی که متقی در دهلی نو درباره «برادری» و گفتوگو سخن میگفت، گزارشها حاکی است که خاک افغانستان همچنان محل استقرار جنگجویان تحریک طالبان پاکستان (تی تی پی ) بوده و آنها حملاتی را از آن سوی مرز انجام دادهاند؛ تناقضی که یک تحلیلگر آن را «نوشته شده با ترکشهای جنگ» توصیف کرده است
یک ناظر منطقهای گفت: «در حالی که رهبری کابل در خارج از کشور از دیپلماسی سخن میگوید، در داخل اجازه حمله مسلحانه را میدهد. این تناقض اعتبار حکومت طالبان و ادعاهای آن درباره حاکمیت را زیر سوال میبرد
همکاری دهلی-کابل؟
اسلامآباد با نگرانی یادآور شده که فعالیتهای دیپلماتیک در دهلی همزمان با عملیاتهای نظامی در مرز انجام شده است؛ زمانی که مقامها آن را به عنوان پوشش سیاسی برای بازیگران خصمانه تعبیر میکنند. درگیریهای همزمان از چندین ولایت افغانستان نشاندهنده هماهنگی مرکزی است که احتمالاً تحت تأثیر بازیگران منطقهای است که به دنبال بیثباتی هستند
رویکرد همزمان هند به طالبان نیز در اسلامآباد نگرانی ایجاد کرده است. تحلیلگران، سیاست دهلی را «نفوذ نرمافزاری تحت پوشش تعامل دینی» میدانند و به اظهارنظر پیشین مشاور امنیت ملی هند، آجیت دووال، درباره «کنترل طالبان از طریق دیوبند» اشاره میکنند
«برای دهلی، افغانستان ابزاری برای فشار است»، یکی از تحلیلگران گفت. «برای کابل، این یک تجربهٔ تکراری است؛ قدرت خارجی دیگری که از خاک افغانستان برای حل و فصل مناقشات منطقهای استفاده میکند
اطلاعات نادرست دیجیتال و جنگ ترکیبی
همزمان با تشدید خصومتها در مرز، حسابهای دیجیتال طرفدار طالبان کمپینی از اطلاعات نادرست راهاندازی کردند و با بازپخش ویدیوهای قدیمی جنگی، خسارات پاکستان را بزرگنمایی کردند. یکی از این ویدیوها که سقوط یک جت میگ-۲۱ نیروی هوایی هند در سال ۲۰۲۲ را نشان میداد، به عنوان «جت نیروی هوایی پاکستان در باجور ساقط شد» منتشر شد؛ ادعایی که به سرعت توسط ناظران مستقل رد شد
خبرنگار افغان، سامی یوسفیزای، همچنین به تمسخرهای آنلاین اشاره کرد و نوشت که کاربران افغان در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) به «اشغال نیمی از پاکستان افتخار میکنند، در حالی که در واقع درگیریها محدود و موضعی باقی ماندهاند
او نوشت: «ظاهراً چند صد نفر از طالبان با نیروهای مرزی پاکستان در حال درگیری هستند، در حالی که بقیه شجاعانه در شبکههای اجتماعی با پاکستان میجنگند
مقامهای اسلامآباد فعالیتهای دیجیتال را به عنوان یک کمپین تبلیغاتی هماهنگ توصیف کردند که شامل حسابهای مرتبط با ریاست عمومی استخبارات افغانستان و هند بوده و هدف آن شکلدادن روایتهای منفی علیه پاکستان در جریان عملیاتهای نظامی فعال است
پاسخ سنجیده، هدف روشن
مقامها تأکید میکنند که اقدامات نظامی پاکستان هدفمند، مبتنی بر اطلاعات و دفاعی بوده و تنها بر خنثیسازی تهدیدات فرامرزی متمرکز است، نه گسترش درگیری
یک تحلیلگر امنیتی گفت: «همدستی مستمر دولت افغانستان با عناصر تحریک طالبان پاکستان (تی تی پی ) اعتماد دوجانبه را تضعیف کرده و کابل را بیشتر در چارچوبهای امنیتی منطقهای منزوی میکند.» او افزود: «با اولویت دادن به اتحادهای مخرب به جای رفاه مردم، طالبان در معرض خطر بیگانگی از همان جمعیتی قرار دارند که برای آموزش، خدمات بهداشتی و تجارت به پاکستان وابستهاند
این درگیریها چرخهای آشنا اما خطرناک را نشان میدهد؛ سخن گفتن از صلح در حالی که واقعیتها حکایت از جنگ نیابتی دارد. حملات پاکستان حسابشده و نه توسعهطلبانه بودهاند؛ اکنون انتخابهای کابل تعیین خواهد کرد که آیا خویشتنداری به حل و فصل منجر میشود یا بازگشت به بحران. در معادلهٔ شکننده امنیتی جنوب آسیا، ثبات کمتر به قدرت آتش بستگی دارد و بیشتر به اراده سیاسی در هر دو سوی مرز پاکستان و افغانستان
اخبار مرتبط : پاکستان ادعای افغانستان مبنی بر کشته شدن ۵۸ سرباز پاکستانی و حضور داعش در خاک پاکستان را رد کرد