پس از اتهامات اخیر ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، علیه پاکستان، تنش شدید بار دیگر در روابط پاکستان و افغانستان ایجاد شده است. به گفته تحلیلگران دفاعی، ذبیحالله مجاهد با متهم کردن پاکستان تلاش میکند تا بر پناهگاههایی که تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) و بیالای در خاک افغانستان به دست آوردهاند، سرپوش بگذارد.
از سوی طالبان افغان تلاش میشود تا این تصویر القا گردد که پاکستان روند مذاکرات و مصالحه را خراب (سبوتاژ) کرده است. با این حال، آمار امنیتی و دیپلماتیک موجود، این ادعاها را کاملاً نادرست ثابت میکند.
اقدامات امنیتی
پاکستان به خاطر صلح در منطقه، تمامی ابزار و راههای ممکن را در سطوح دیپلماتیک و امنیتی به کار گرفت. در این راستا، چهار سفر مهم از سوی پاکستان در سطح وزرای خارجه انجام شد.
علاوه بر این، دو مأموریت بلندپایه متشکل از وزیر دفاع و رئیس آیاسآی (ISI) نیز به افغانستان اعزام شدند. نماینده ویژه پاکستان پنج سفر مختلف انجام داد و پنج نشست مهم در سطح معینان (سکرترها) برگزار گردید.
برای حفظ تماسهای دیپلماتیک، مشاور امنیت ملی نیز به افغانستان سفر کرد. هشت نشست کمیته مشترک هماهنگی میان دو کشور برای حل مسائل سرحدی برگزار شد.
جهت کاهش تنشهای سرحدی، ۲۲۵ نشست بیرق (فلیگ میتینگ) برگزار گردید. در کنار این، پاکستان ۸۳۶ یادداشت اعتراضآمیز و ۱۳ یادداشت رسمی دیپلماتیک اعتراضآمیز را نیز به حکومت افغانستان ارائه کرد.
تنها مطالبه اساسی پاکستان
در تمامی این دیدارها، سفرها و ماهها دورههای مذاکراتی، پاکستان تنها یک مطالبه اساسی داشت. پاکستان از طالبان افغان صرفاً درخواست کرد که سرپرستی از تیتیپی و بیالای را متوقف کنند.
هیچ شرط پیشین دیگری از سوی پاکستان در برابر اداره افغانستان گذاشته نشده بود. موضع پاکستان از روز نخست روشن بود که از استفاده از خاک افغانستان علیه پاکستان جلوگیری شود.
انکار طالبان افغان و فرار از توافق
پایان هر دور مذاکره به یک نقطه ختم شد که نیت طالبان افغان را آشکار ساخت. هر زمان که وقت امضای یک روند قابل تصدیق برای نظارت امنیتی، پاسخگویی و تطبیق فرارسید، رژیم افغانستان سر باز زد.
طالبان افغان پیوسته از امضای هرگونه توافقی که بتواند اقدامات عملی و قابل تصدیق علیه گروههای تروریستی را تضمین کند، خودداری ورزیدند.
پیمانه صبر پاکستان
صبر و خویشتنداری که پاکستان برای مدت طولانی از خود نشان داد، ناشی از ضعف یا کمبود راههای بدیل نبود. پاکستان به خاطر منافع بزرگتر منطقهای و حفظ روابط با کشور همسایه، آگاهانه خویشتنداری کرد.
اما به دلیل ناکامیهای مداوم و رویه غیرجدی طالبان افغان، اکنون پیمانه صبر پاکستان لبریز شده است. موضع روشن پاکستان این است که در زمینه امنیت دیگر هیچگونه سازشی صورت گرفته نمیتواند.
مسئول سبوتاژ کردن مذاکرات
به گفته تحلیلگران، مذاکرات طالبان افغان مبتنی بر نیت نیک نبوده است. هدف آنها صرفاً به دست آوردن وقت، طولانی ساختن موضوع و فراهم کردن زمینه برای سازماندهی مجدد شبکههای تروریستی است.
از این وضعیت، مستقیماً کشوری مانند هند سود میبرد تا بتواند جنگ نیابتی خود را علیه پاکستان ادامه دهد. پاکستان بارها با حضور در میز مذاکره صداقت خود را به اثبات رساند.
حقیقت این است که مذاکرات را پاکستان نه، بلکه رژیم طالبان افغان سبوتاژ کرد. آنها از پذیرش مطالبه واحد و حتمی برای اقدام عملی علیه گروههای تروریستی به طور مداوم سر باز زدند
ببینید: خودکشی لایبا: آیندهای که قربانی مافیای آموزشی میشود