توافق اخیر ایران و هند در زمینه تبادل کشتیها و ارائه مسیرهای تجاری، بحث جدیدی را در پاکستان برانگیخته است، جایی که کارشناسان و گروههای مردمی بر اولویت دادن به منافع ملی تأکید دارند. در کمپین جاری در شبکههای اجتماعی، این دیدگاه مطرح شده است که همانطور که سایر کشورها تصمیمات خود را بر اساس منافع ملی اتخاذ میکنند، هر پاکستانی نیز باید سیاست «پاکستان اول» را دنبال کند.
تحلیلگران میگویند تأسفآور است که وقتی کشورهای همسایه برای منافع خود به یکدیگر مسیر میدهند، برخی عناصر داخلی در پاکستان سعی میکنند روایت علیه کشور خود ایجاد کنند. در چنین شرایطی از مردم خواسته میشود که هوشیار باشند تا ثبات داخلی حفظ شود.
ناظران معتقدند که شرایط منطقهای در حال تغییر ایجاب میکند که تمام اختلافات کنار گذاشته شده و تمام توجه به تمامیت ارضی و منافع ملی معطوف شود، زیرا روابط بین دولتها در سیاست جهانی صرفاً بر اساس منافع شکل میگیرد
حالی که توافق اخیر میان ایران و هند درباره مسیرهای تجاری و استفاده از مسیرهای دریایی و بندری میتواند منافع اقتصادی برای طرفین داشته باشد، تحلیلگران مسائل منطقهای بر این باورند که رقابت و نگرانیهای ژئوپلیتیکی در جنوب آسیا و اطراف این مسیرها همچنان ادامه دارد. یکی از نکات مورد توجه کارشناسان این است که این تحولات میتواند تأثیراتی فراتر از تجارت ساده داشته باشد، زیرا جریان کالاها و انرژی منطقهای بخشی از منافع امنیتی و سیاسی کشورها نیز محسوب میشود.
برای مثال، هند در مذاکرات با ایران تلاش کرده تا از مسیرهای دیپلماتیک برای ورود ایمن کشتیها از طریق تنگه هرمز استفاده کند، حتی در شرایطی که تنشها در منطقه خلیج فارس به دلیل درگیریها میان ایران، آمریکا و اسرائیل افزایش یافته است. این موضوع نشاندهنده تلاش دهلینو برای حفظ منافع اقتصادی و انرژی خود در شرایط پیچیده منطقهای است.
همزمان، پاکستان نیز در واکنش به وضعیت بحرانی منطقه، عملیات امنیتی دریایی به نام عملیات «محافظ دریا» را بهمنظور حفاظت از مسیرهای تجاری و اطمینان از جریان تجارت و انرژی خود راهاندازی کرده است، زیرا بخش وسیعی از تجارت و واردات انرژی این کشور به مسیرهای دریایی متکی است
کارشناسان میگویند در شرایطی که کشورها برای حفاظت از منافع اقتصادی و امنیتی خود مسیرهای تجاری جایگزین میجویند، این موضوع میتواند حساسیتهای منطقهای را تشدید کند. در این چارچوب، بحثهایی در پاکستان شکل گرفته که از دولت و مردم خواسته شده منافع ملی را در چنین تحولات منطقهای در نظر بگیرند، زیرا تجارت و امنیت دریایی بخشی از منافع استراتژیک کشور است و نمیتوان آن را از جنبه سیاسی و ژئوپلیتیکی جدا کرد