به گفته آنان، افزایش نارضایتیها، فشارها و تقویت جبهههای مخالف، هبتالله را نگران کرده و منظور او از مشارکت، تقسیم قدرت نیست، بلکه گماشتن مخالفان بهعنوان مأمور در اداره طالبان است.
یاسین ضیا، رهبر جبهه آزادی گفت که اظهارات هبتالله نتیجه مبارزه مسلحانه آنان علیه این گروه است.
آقای ضیا گفت که آنان به دنبال کرسی دولتی نیستند، زیرا در دولت پیشین در سمتهای مختلف دولتی کار کردند. او گفت که رهبر طالبان باید با تشکیل دولتی موافقت کند که مردم در آن حاکم بوده و از حقوق برابر برخوردار باشند.
دعوت هبتالله را جدی نمیدانم
محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان، گفت که اظهارات رهبر طالبان را جدی نمیداند.
او در پاسخ به این پرسش که دعوت هبتالله از مخالفان پس از پنج سال چه معنایی دارد، گفت: «دلیلش را نمیدانم، ولی موضوع را جدی نمیدانم.»
فضل احمد معنوی، وزیر پیشین عدلیه و عضو جبهه مقاومت ملی، نیز گفت که هبتالله بهدنبال مشارکت سیاسی با مخالفان نیست. او گفت: «او شریک نمیخواهد، مامور دولت میخواهد.»
به گفته معنوی، طالبان بهدلیل انحصار قدرت، با فشار فزاینده داخلی روبهرو شده است.
با تقسم کرسی مردم راضی نمیشود
همزمان، شاه محمود میاخیل، سرپرست وزارت دفاع حکومت پیشین گفت که کرسیهای دولتی حق مردماند، نه لطف و بخشش حاکمان.
آقای میاخیل در صفحه اکس خود اظهارات رهبر طالبان را «حرفهای هوایی» خوانده و گفته است که واگذاری مقامهای دولتی بخشش طالبان نیست که به هر کسی بخواهند آن را بدهند، زیرا مالک اصلی حکومت و نظام، مردماند، نه یک گروه محدود یا یک دیکتاتور.
به گفته میاخیل، تا زمانی که خلأ قانون اساسی وجود داشته باشد، مشارکت مردم در نظام از طریق تقسیم مقامهای دولتی تامینشدنی نیست، زیرا قانون اساسی چگونگی مشارکت مردم را تعیین میکند.
او افزوده است که طالبان فکر میکنند بیشتر شهروندان افغانستان با شیوه حکومتداری و دیدگاه این گروه مخالفاند و به همین دلیل خواهان مقامهای دولتی هستند و گویا با واگذاری این مقامها، مخالفتشان پایان مییابد. اما به گفته او، این برداشت درست نیست و مردم حقوق خود را در چارچوب قانون اساسی میخواهند.
میاخیل از طالبان خواسته است که برای ایجاد یک نظام قانونمند، مشروع و مردمسالار، از طریق گفتوگوهای بینالافغانی زمینه را فراهم کنند.
دعوت به رعیت شدن و اطاعت محض
داوود ناجی، رئیس دفتر سیاسی جبهه آزادی افغانستان، نیز در واکنش به سخنان هبتالله گفت که این سخنرانی دعوت به مشارکت سیاسی نیست، بلکه دعوت به پذیرش موقعیت تابع در ساختار طالبان است.
او گفت: «کلیت سخنرانی را که دقت کنیم، دعوت به رعیت شدن بود و یا هم مامور شدن.»
ناجی افزود که در نظام طالبان، نظر و خواست مردم جایگاهی ندارد. به گفته او، نگرانی رهبر طالبان از نارضایتی مردم، تقویت جبهههای مخالف و اختلافات درونی این گروه در سراسر سخنرانی آشکار بود.
او گفت: «طالبان نگرانند؛ نگران از نارضایتی مردم، نگران از تقویت جبهات و نگران از اختلافات درونی خودشان. نگرانی در سراسر سخنرانیاش آشکار بود، اما راهحل ملا برای رفع نگرانی، اطاعت محض بود.»
نگرانی طالبان از بحرانهای داخلی و خارجی
حفیظ منصور، عضو جبهه مقاومت ملی به رهبری احمد مسعود نیز معتقد است که اظهارات هبتالله از نگرانی او نسبت به وضعیت طالبان ناشی شده است.
او با اشاره به تحولات منطقهای گفت که اجماع منطقهای در حمایت از طالبان شکسته شده، روابط این گروه با پاکستان به بحران رسیده و اسلامآباد به حمایت نظامی و سیاسی از مخالفان طالبان روی آورده است.
منصور این تحولات را نشانه افزایش فشار بر طالبان دانست و گفت که هبتالله از گسترش تهدیدها علیه این گروه نگران شده است.
او همچنین گفت که جریانهای مخالف طالبان در روابط با کشورهای منطقه و جهان، اکنون در موقعیتی قرار گرفتهاند که طالبان چند سال پیش از به قدرت رسیدن در آن قرار داشتند.
منصور تاکید کرد که با توجه به این وضعیت، جریانهای سیاسی مخالف طالبان دلیلی برای پذیرفتن ماموریت در اداره هبتالله ندارند.
رهبر طالبان روز سهشنبه، ۲۶ عقرب برای نخستین بار بهگونه علنی از احتمال واگذاری کرسیهای حکومتی به مخالفان این گروه سخن گفت. او اعلام کرد که طالبان آماده است کرسیهای حکومتی را براساس اهلیت و شایستگی به افراد واگذار کند.
رهبر طالبان در سخنانی خطاب به مخالفان گفت که آنان را دشمن خود نمیداند و افزود که تنها یک دشمن دارد و آن «کفار» هستند.
هبتالله از مخالفان خواست به افغانستان بازگردند و در کشور خود زندگی کنند.
او گفت: «حکومت میخواهید، کرسی میخواهید؟ هرچه که میخواهید، همه اینها براساس اهلیت و استعداد داده میشود. اگر شما اهل باشید برایتان میدهیم. اگر کسی دیگر اهل باشد به او میدهیم.»
مقامهای طالبان در پنج سال گذشته، گفتوگو با مخالفان و تشکیل حکومت فراگیر را رد کردهاند. آنان از چهرههای مخالف خواستهاند که بهعنوان شهروندان عادی به کشور بازگردند و از دستورهای رهبر طالبان پیروی کنند.
استخبارات طالبان همچنین فعالیتهای حامد کرزی و عبدالله عبدالله، دو چهره برجسته سیاسی را در کابل محدود کرده و ارتباطات آنان را زیر نظر دارد. این در حالی است که کرزی بارها از طالبان حمایت کرده و عبدالله از اظهارنظر علنی درباره مسائل سیاسی خودداری کرده است.