ملا هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان، در کتاب عقیدتی خود بر حرمت خون مسلمانان، ممنوعیت شورش علیه حاکمان و پیروی از احکام اسلامی تأکید کرده است؛ اما حملات تحریک طالبان پاکستان (تی‌تی‌پی) و اتهام‌های حمایت طالبان افغانستان از این گروه، پرسش‌های جدی را درباره تضاد میان گفتار و عملکرد طالبان مطرح می‌کند.
کتاب «عقیده اهل سنت و جماعت» که گفته می‌شود در مارچ ۲۰۲۵ منتشر شده، شامل ۱۷۷ صفحه و ۱۱۰ اصل عقیدتی است و برای آموزش و تربیت مذهبی اعضای طالبان تهیه شده است.
تأکید بر برابری مسلمانان؛ اما تفاوت در اجرای احکام
در اصل شماره ۸۳ این کتاب، هبت‌الله با استناد به قرآن کریم تأکید می‌کند که مؤمنان در اصل ایمان برابرند و معیار برتری آنان تقوا است. با این حال، مقررات جزایی منسوب به طالبان که افراد جامعه را در اجرای مجازات‌های تعزیری به چهار طبقه تقسیم می‌کند، پرسش‌هایی را درباره سازگاری این رویکرد با اصل برابری مطرح کرده است.
حرمت خون مسلمانان و حملات تی‌تی‌پی
در اصل شماره ۸۸، رهبر طالبان تأکید می‌کند که نباید علیه مسلمانان سلاح برداشته شود، مگر در مواردی که مجوز شرعی وجود داشته باشد.
این در حالی است که حملات تی‌تی‌پی در پاکستان به کشته‌شدن شمار زیادی از غیرنظامیان، نیروهای امنیتی و عالمان دینی انجامیده است.
پاکستان بارها طالبان افغانستان را به حمایت و فراهم‌کردن پناهگاه برای اعضای تی‌تی‌پی متهم کرده؛ اتهامی که طالبان افغانستان آن را رد کرده‌اند.
با این حال، این پرسش مطرح است که اگر حرمت جان مسلمانان از اصول اساسی مورد تأیید هبت‌الله است، طالبان برای جلوگیری از این حملات چه اقدامات عملی انجام داده‌اند؟
ممنوعیت شورش علیه حاکمان؛ تناقض در برخورد با پاکستان؟
در اصول شماره ۸۹ و ۹۰ کتاب، هبت‌الله بر اطاعت از حاکمان، حفظ وحدت مسلمانان و خودداری از شورش تأکید می‌کند.
اما تحریک طالبان پاکستان با انجام حملات مسلحانه علیه دولت و نیروهای امنیتی پاکستان، پرسش‌هایی را درباره تطبیق این اصول ایجاد کرده است.
منتقدان می‌پرسند که اگر شورش علیه حاکمان مسلمان از دیدگاه رهبر طالبان ممنوع است، موضع شرعی طالبان افغانستان در برابر اقدامات تی‌تی‌پی چیست؟
کتاب هبت‌الله در برابر عملکرد طالبان
قرآن کریم در آیه ۳۲ سوره مائده، قتل ناحق یک انسان را به کشتن تمام انسان‌ها تشبیه کرده است. این اصل، اهمیت حرمت جان انسان‌ها را در اسلام نشان می‌دهد.
با وجود تأکید رهبر طالبان بر این آموزه‌ها، اتهام‌های مطرح‌شده درباره روابط طالبان افغانستان با گروه‌های مسلح، همچنان پرسش‌هایی را درباره پایبندی عملی این حکومت به اصول اعلام‌شده‌اش ایجاد می‌کند.
پرسش اساسی این است: اگر حرمت خون مسلمانان و ممنوعیت شورش علیه حاکمان از اصول مورد تأیید ملا هبت‌الله است، چرا طالبان موضع روشن‌تر و اقدامات مؤثرتری در برابر حملات تی‌تی‌پی در پاکستان اتخاذ نمی‌کنند؟
اثبات حمایت مستقیم طالبان از این حملات نیازمند شواهد مستقل است؛ اما پاسخ‌گویی درباره این اتهام‌ها برای اعتبار ادعاهای مذهبی طالبان و امنیت منطقه اهمیت اساسی دارد