سخنرانی سرگی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در نشست اخیر فارمت ماسکو، بحث‌های جدیدی را در منطقه برانگیخته است. بیشتر از نکات مطرح‌شده در این سخنرانی، توجه‌ها به عدم موجودیت مسائل مهمی جلب شده است که به گونه آگاهانه نادیده گرفته شدند.
رهبری روسیه ظاهراً از اقدامات طالبان افغان علیه داعش خراسان راضی به نظر می‌رسد. در پشت این رضایت، تسهیلات ادعاشده از سوی کابل به سایر گروه‌های تروریستی کاملاً به فراموشی سپرده شده است.
وزیر امور خارجه روسیه در سخنرانی خود هیچ اشاره‌ای به نمایندگی اقلیت‌های افغان، آموزش زنان و محدودیت‌های وضع‌شده بر کار آنان نکرد. علاوه بر این، هیچ موضعی در مورد گسترش ایدئولوژی‌های افراط‌گرایانه مذهبی جاری در افغانستان نیز ابراز نشد.
این رویکرد ماسکو از این جهت حیرت‌انگیز است که در گذشته خود روسیه پیوسته نسبت به تهدیدات شبکه‌های افراطی برخاسته از خاک افغانستان صدا بلند می‌کرد. اکنون واضح می‌شود که روسیه به جای امنیت جامع، حوزه نفوذ جغرافیایی خود را در اولویت قرار می‌دهد.
به گفته تحلیل‌گران، تا زمانی که کابل تحت نفوذ ماسکو باقی بماند، در برابر تروریزم و نقض حقوق بشر سکوت اختیار می‌شود. اما در صورت گرایش حکومت سرپرست افغان به سمت کشورهای غربی، این روایت می‌تواند فوراً تغییر کند.
در نتیجه این مصلحت‌‌گرایی ماسکو، کشورهای همسایه منطقه تاوان سنگین جانی و مالی می‌پردازند. پاکستان به‌ویژه بزرگ‌ترین قربانی این موج جدید افراط‌گرایی فرامرزی شده است.
در سال جاری ۲۰۲۶، تا کنون ۱,۳۲۷ شهروند و نیروی امنیتی پاکستان در حملات تروریستی انجام‌شده از افغانستان کشته (شهید) شده‌اند. در این رویدادها ۲,۴۸۴ تن زخمی شده‌اند، در حالی که نیروهای امنیتی در جریان عملیات‌ها ۱,۸۶۵ تروریست را از پا درآورده‌اند.
بر اساس آمار رسمی، در میان افراط گرایانی که در جریان عملیات‌ها در پاکستان کشته شده‌اند، هویت ۲۶۰ شهروند افغان به گونه رسمی شناسایی شده است. حدود ۷۰ درصد از عناصری که از مرز وارد پاکستان می‌شوند، تعلق به افغانستان داشته‌اند.
از دیدگاه کشورهای همسایه، تهدیدات برخاسته از افغانستان تنها یک بحث دیپلماتیک نیست، بلکه مستقیماً مسئله امنیت ملی است. با توجه به محیط امنی که برای سایر گروه‌های افراطی فراهم است، محدود کردن دایره امنیت منطقه‌ای تنها به یک سازمان خاص امکان‌پذیر نیست.
کارشناسان منطقه‌ای بر این باورند که با چشم‌پوشی از مسئله بنیادی مانند تروریزم، اهداف اصلی فارمت ماسکو تضعیف می‌شود. اگر در یک پلتفرم مشترک در مورد تهدیدات ملموس گفتگو نشود، موثریت عملی چنین فورم‌هایی باقی نمی‌ماند
ببینید: افشای تبانی هند و طالبان افغان: افشاگری‌های جنجالی سیاح هندی