پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه در مکه مکرمه یک توافق دفاعی تاریخی امضا کردهاند؛ توافقی که با استقبال گسترده در پاکستان و جهان اسلام روبهرو شده است. بر اساس این توافق، حمله به هر یک از سه کشور، حمله به هر سه کشور تلقی خواهد شد.
آصف علی زرداری
آصف علی زرداری، رئیسجمهور پاکستان، این توافق را گامی مهم برای صلح، امنیت و ثبات جهانی دانست. او گفت که توافق تاریخی مکه تواناییهای دفاعی مشترک سه کشور را تقویت خواهد کرد و نقش نخستوزیر پاکستان و فیلد مارشال عاصم منیر در فراهمسازی زمینه این پیشرفت قابل ستایش است. به گفته او، این توافق نقطه عطفی در تحکیم مشارکت راهبردی میان سه کشور نیز به شمار میرود.
خواجه آصف
خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان، گفت که پاکستان و عربستان سعودی زمینه ایجاد یک پلتفرم مشترک برای امت اسلامی را فراهم کردهاند و نباید درهای این همکاری به روی سایر کشورهای اسلامی بسته شود. او تأکید کرد که در برابر اسرائیل، کشورهای مسلمان باید متحد شوند و این توافق سهجانبه میتواند آغازگر اتحاد جهان اسلام باشد.
اسحاق دار
اسحاق دار، معاون نخستوزیر و وزیر خارجه پاکستان، این توافق را نقطه عطفی در گسترش همکاریهای راهبردی و روابط برادرانه میان سه کشور دانست. به گفته او، این مشارکت میتواند به تقویت صلح، ثبات و رفاه متقابل در منطقه کمک کند.
عاصم منیر؛ معمار توافق
فیلد مارشال سید عاصم منیر از سوی برخی محافل بهعنوان یکی از چهرههای اصلی و معمار این توافق دفاعی معرفی شده است. پاکستان در سپتامبر ۲۰۲۵ با عربستان سعودی یک توافق راهبردی دفاعی امضا کرده بود که اکنون با پیوستن ترکیه، شکل سهجانبه به خود گرفته است. روابط نظامی و تلاشهای دیپلماتیک دفاعی او نیز در تقویت جایگاه بینالمللی پاکستان مؤثر دانسته شده است.
مریم نواز
مریم نواز، وزیر اعلیٰ پنجاب، این توافق را نقطه عطفی تعیینکننده در تاریخ امت اسلامی دانست. او از تلاشهای شهباز شریف، محمد بن سلمان، رجب طیب اردوغان و فیلد مارشال عاصم منیر قدردانی کرد و گفت که از سرزمین مکه مکرمه پیامی به جهان فرستاده شد که جهان اسلام متحد است.
مفتی تقی عثمانی
مفتی اعظم پاکستان، محمد تقی عثمانی، این توافق را مایه شادی و اطمینان برای جهان اسلام دانست. او گفت که نهاییشدن این توافق در نزدیکی بیتالله سعادت ویژهای است و ابراز امیدواری کرد که این توافق به عامل وحدت امت اسلامی تبدیل شود.
پروفسور سیفالله قصوری
پروفسور سیفالله قصوری، رهبر مرکزی مسلم لیگ، همکاری دفاعی میان پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه را اقدامی تاریخی و خوشایند خواند. به گفته او، این توافق گامی مهم در جهت تقویت وحدت امت اسلامی، اعتماد متقابل و دفاع مشترک است و روابط سه کشور برادر را بیش از پیش مستحکم خواهد کرد.
او همچنین از خدمات نیروهای مسلح پاکستان تحت رهبری فیلد مارشال عاصم منیر قدردانی کرد و گفت که مرکزی مسلم لیگ همواره از اقدامات مثبت در راستای دفاع از پاکستان و منافع ملی حمایت خواهد کرد و در زمینه امنیت ملی هیچگونه سازشی صورت نخواهد گرفت.
انتشار سرود ویژه
وزارت اطلاعات و رسانههای جمعی پاکستان نیز به مناسبت این توافق یک سرود ویژه منتشر کرده است. در این سرود، عبارت «یک الله، یک رسول، یک قرآن، یک قبله، یک هویت» بر میراث مشترک دینی و فرهنگی سه کشور تأکید دارد.
واکنشهای سیاسی و اجتماعی
پروفسور سیفالله قصوری، رهبر مرکزی مسلم لیگ، بار دیگر این توافق را اقدامی تاریخی و خوشایند توصیف کرد. او ضمن قدردانی از تلاشهای نیروهای مسلح پاکستان تحت رهبری فیلد مارشال عاصم منیر، گفت که این توافق میتواند وحدت امت اسلامی را بیش از پیش تقویت کند