اسلام‌آباد: کارشناسان امور دینی، علمای برجسته و محافل مردمی نسبت به اظهارات و فتوای منسوب به واکنش شدید نشان داده و آن را تحریف آشکار آموزه‌های دینی و سوءاستفاده از منبر و جایگاه دینی عنوان کرده‌اند
به گفته تحلیل‌گران دینی، این فتوا که «قوم پاکستان غلام است، بنابراین بر آنان حج فرض نیست» از نظر علمی و فقهی کاملاً نادرست و فاقد اعتبار است. علمای کرام تأکید می‌کنند که در فقه اسلامی، مفهوم «استطاعت» معیار اصلی وجوب حج است و هیچ ارتباطی با وضعیت سیاسی یا اجتماعی جوامع ندارد
بر اساس آموزه‌های قرآن کریم، حج بر هر مسلمانی که توانایی رسیدن به بیت‌الله را داشته باشد، فرض است. همچنین در حدیث نبوی ﷺ، حج یکی از ارکان پنج‌گانه اسلام شمرده شده و جایگاه آن کاملاً واضح و غیرقابل تغییر است
کارشناسان دینی می‌گویند نسبت دادن مفاهیمی مانند «بردگی» به ملت‌ها و سپس استفاده از آن برای سلب وجوب حج، نه‌تنها برداشت نادرست از شریعت است، بلکه می‌تواند باعث ایجاد انحراف فکری در جامعه شود
علما همچنین تأکید دارند که استفاده از مسائل دینی در چارچوب رقابت‌های سیاسی اقدامی نگران‌کننده است و باید میان نقد سیاسی و احکام شرعی تفکیک واضح وجود داشته باشد. به گفته آنان، هیچ‌گونه اختلاف سیاسی نمی‌تواند موجب تغییر در احکام قطعی اسلام شود
در پایان، محافل دینی خواستار پرهیز از اظهارات تحریک‌آمیز و توجه به مسئولیت سنگین علما در حفظ وحدت و جلوگیری از تفرقه در جامعه شده‌اند