سرمقاله
چهار سال پس از آنکه طالبان بازگشت خود به قدرت در کابل را تثبیت کردند، اقتصاد افغانستان در سال ۲۰۲۵ طبق گزارش بانک جهانی رشد اسمی تولید ناخالص داخلی ۴.۳ درصدی را ثبت کرده است. طالبان بارها به این رقم استناد کردهاند. آنها واژهٔ محبوبی دارند: «ثبات»؛ واژهای که از آن برای مقابله با فشارهای بینالمللی، فرار از پاسخگویی و نمایش چهار سال حاکمیت ایدئولوژیک بهعنوان مدیریت مسئولانه استفاده کردهاند. اما شواهد، بر اساس دادههای سازمان ملل، بانک جهانی و برنامهٔ انکشافی ملل متحد (UNDP)، داستان متفاوتی را نشان میدهد. آنچه از آگست ۲۰۲۱ تاکنون واقعاً رخ داده، یک شکست سهگانه است: در مشروعیت، در امنیت و در رفاه اساسی انسانی. و در هر مورد، این مردم عادی افغانستان هستند که بهای آن را میپردازند
حکومتی که مردم خود را نمیپذیرد
از مشروعیت آغاز کنیم، زیرا همهچیز از آن ناشی میشود. تیم نظارتی شورای امنیت سازمان ملل بهصراحت بیان میکند که طالبان «در پی حمایت یا رضایت مردمی نیستند». رهبر عالی، هبتالله آخندزاده، بهعنوان یک مرجع مطلق از قندهار حکومت میکند و تقریباً بهطور کامل در چارچوب دیدگاههای دینی عمل مینماید، جدا از مردمی که بر آنها حکومت دارد. زمانی که برخی از اعضای طالبان در داخل نسبت به ممنوعیت آموزش دختران اعتراض کردند، با برکناری، تبعید یا بازداشت مواجه شدند. این رژیمی است که پیش از رسیدن صداهای مخالف به عرصهٔ عمومی، آنها را در درون خود سرکوب میکند. این ساختار قدرت، رضایت مردمی را بهطور ساختاری بیاهمیت ساخته است
معادلهٔ TTP و بهای آن
روابط طالبان با تحریک طالبان پاکستان دیگر صرفاً یک موضوع اختلاف دیپلماتیک نیست، بلکه به یک واقعیت مستند تبدیل شده است. گزارش سیوهفتم تیم نظارتی سازمان ملل در فبروری ۲۰۲۶ تأیید میکند که حملات TTP از خاک افغانستان علیه پاکستان افزایش یافته، حدود ۶۰۰۰ جنگجوی این گروه در ولایتهای افغانستان حضور دارند، و طالبان برای این گروه پناهگاه، تسهیلات و حمایت لجستیکی—از جمله مجوز سلاح و اسناد سفر—فراهم کردهاند. بیش از ۶۰۰ حمله در پاکستان به خاک افغانستان نسبت داده شده است. طالبان همچنان همهٔ این موارد را انکار میکنند. اما هر انکار، هزینهای برای افغانستان دارد. بستهشدن مرزها در پی این بحران، روزانه حدود ۱ میلیون دالر به اقتصاد افغانستان زیان وارد میکند. طالبان عملاً از طریق سیاست خارجی مبتنی بر همبستگی ایدئولوژیک با گروهی در حال جنگ با یک کشور همسایه، نوعی تحریم اقتصادی مداوم را بر مردم خود تحمیل کردهاند
بحران فقر در پشت یک رقم رشد پنهان شده است
آمار فقر جای تفسیر چندانی باقی نمیگذارد. شاخص فقر چندبعدی UNDP در سال ۲۰۲۵ نشان میدهد که ۶۴.۹ درصد افغانها—حدود ۲۶.۹ میلیون نفر—در فقر چندبعدی زندگی میکنند. تا سال ۲۰۲۴، بررسی اجتماعی-اقتصادی UNDP نشان داد که ۷۵ درصد جمعیت با ناامنی معیشتی مواجهاند، در حالیکه این رقم در سال قبل ۶۹ درصد بود. خانوارهای تحت سرپرستی زنان بدترین وضعیت را دارند، بهطوریکه ۸۸ درصد آنها از ناامنی معیشتی رنج میبرند. طرح نیازهای بشردوستانه سازمان ملل در سال ۲۰۲۵، ۲۲.۹ میلیون نفر را نیازمند کمک فوری ارزیابی کرده است، از جمله ۱۴.۸ میلیون نفر که با ناامنی شدید غذایی مواجهاند و ۷.۸ میلیون زن و کودک که به حمایت تغذیهای نیاز دارند. بانک جهانی نیز اشاره میکند که بیش از ۴۰ درصد درآمدهای عمومی اکنون از منابع مالی خارجی تأمین میشود. طالبان از سال ۲۰۲۱ تاکنون نتوانستهاند یک اقتصاد دولتی کارآمد ایجاد کنند؛ بلکه ساختاری وابسته به کمکهای خارجی شکل دادهاند—ساختاری که اکنون با کاهش کمکهای بینالمللی تحت فشار قرار گرفته است
نیمی از نیروی کار، حذفشده با فرمان
UNDP افغانستان را سرکوبگرترین کشور جهان از نظر حقوق زنان معرفی کرده است. در سال ۲۰۲۴، تنها ۷ درصد از زنان افغان خارج از خانه کار میکردند، در حالیکه این رقم برای مردان ۸۴ درصد بود. محدودیتها بر اشتغال و آموزش زنان پیشبینی میشود که بین سالهای ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۶ نزدیک به ۹۲۰ میلیون دالر به اقتصاد افغانستان زیان وارد کند. ممنوعیت کار برای پرستاران، قابلهها و کارکنان امدادی زن، ارائهٔ کمکهای بشردوستانه به زنان و کودکان افغان را نیز تضعیف کرده است. شورای امنیت سازمان ملل بهصراحت هشدار داده که صلح و رفاه تا زمانی که این محدودیتها لغو نشوند، دستیافتنی نخواهد بود. حذف نیمی از جمعیت از زندگی اقتصادی و سپس نسبتدادن فقر به بیتوجهی جامعهٔ جهانی، یک استدلال سیاسی است، نه یک کارنامهٔ حکمرانی
چهار سال پس از بازگشت به قدرت، «ثبات» مورد ادعای طالبان به جامعهای انجامیده که سرانهٔ آن فقیرتر از قبل است، محیطی امنیتی که زمینهساز تروریزم و پیامدهای آن شده، و مشروعیتی که بر سرکوب بنا شده است، نه رضایت مردم
بیشتر بخوانیدحملهٔ باجور: عطاالله طرار هدفگیری غیرنظامیان را محکوم کرد و نگرانی عمیق خود را ابراز نمود