وضعیت در تنگه هرمز به یکی از نقاط بحرانی مهم در ژئوپولیتیک منطقه تبدیل شده است و تحلیلگران می‌گویند ایالات متحده آمریکا از این گذرگاه دریایی به‌عنوان یک اهرم راهبردی در تقابل گسترده‌تر خود با ایران استفاده می‌کند.
تنها چند روز پیش، به نظر می‌رسید ایران تمایلی به ورود به مذاکرات ندارد، در حالی که پاکستان در حال مدیریت یک وضعیت پیچیده دیپلماتیک بود. با این حال، سفر غیرمنتظره وزیر خارجه ایران به پاکستان، از نگاه ناظران با تحولات سریع منطقه‌ای مرتبط دانسته می‌شود.
سناریوهای راهبردی رقیب
تحلیلگران چند عامل احتمالی را برای این تغییر مطرح می‌کنند. یک سناریو می‌گوید که ایالات متحده آمریکا می‌خواهد از طریق تهدید یا اجرای محاصره در تنگه هرمز ــ که یکی از مسیرهای حیاتی انرژی جهان است ــ بر ایران فشار وارد کند. سناریوی دیگر به نشست اخیر در بریتانیا اشاره دارد که در آن نمایندگان نظامی بیش از ۳۰ کشور درباره گزینه‌های حفاظت از این تنگه و احتمال ایجاد یک چارچوب دریایی چندملیتی گفت‌وگو کرده‌اند.
اگر چنین اقداماتی عملی شود، می‌تواند نفوذ ایران بر این آبراه راهبردی را کاهش دهد و موازنه امنیتی منطقه را تغییر دهد. برخی ناظران نیز معتقدند که واشنگتن از این فشار برای کشاندن ایران به مذاکرات در شرایط نامطلوب استفاده می‌کند.
فشار اقتصادی و نظامی
گزارش‌ها نشان می‌دهد که شمار زیادی از نیروهای نظامی، جنگنده‌ها و ناوهای دریایی در فضای امنیتی گسترده پیرامون تنگه هرمز حضور دارند. منابع ایرانی اما از فشار اقتصادی شدید ناشی از تحریم‌ها، محدودیت مسیرهای تجاری و فشارهای داخلی فزاینده سخن می‌گویند.
براساس گزارش رسانه‌های ایرانی، اختلالات اقتصادی باعث کاهش شدید قدرت خرید، تعطیلی کارخانه‌ها و افزایش بیکاری شده است. مقام‌های ایرانی همچنین از خسارات اقتصادی سنگین ناشی از جنگ سخن گفته‌اند، هرچند این ارقام به‌صورت مستقل تأیید نشده است.
محاسبات دیپلماتیک
تحلیلگران بر این باورند که ایالات متحده آمریکا در تلاش است با حفظ فشار، بیشترین اهرم دیپلماتیک را ایجاد کند و هم‌زمان راه مذاکره را باز نگه دارد. در همین حال، مقام‌های ایران وضعیت را به‌دقت زیر نظر دارند و گزینه‌های دیپلماتیک را بررسی می‌کنند.
سفر وزیر خارجه ایران به پاکستان بخشی از رایزنی‌های گسترده‌تری دانسته می‌شود که هدف آن درک مواضع بین‌المللی و بررسی مسیرهای احتمالی میانجی‌گری است.
دونالد ترامپ پیش‌تر نسبت به دستیابی به یک «توافق پایدار» با ایران ابراز خوش‌بینی کرده بود، هرچند شکاف‌های قابل توجهی همچنان میان دو طرف وجود دارد.
چشم‌انداز نامشخص
کارشناسان می‌گویند روزهای آینده در تعیین این‌که تنش‌ها تشدید می‌شود یا به سمت توافق مذاکره‌شده می‌رود، تعیین‌کننده خواهد بود. هرچند برخی تحلیلگران وقوع جنگ گسترده را بعید می‌دانند، اما ادامه فشارها، درگیری‌های محدود و افزایش لفاظی‌ها همچنان محتمل است.
گزارش‌ها حاکی است که پاکستان همچنان تلاش‌های دیپلماتیک خود را برای جلوگیری از تشدید بحران و کاهش خطر یک درگیری گسترده منطقه‌ای ادامه می‌دهد.