واشنگتن — رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، قرار است در اواسط ماه مه برای دیداری مهم و مورد انتظار با رئیسجمهور چین، شی جینپینگ، به چین سفر کند؛ سفری که بهدلیل درگیریهای جاری با ایران به تعویق افتاده بود. این سفر که اکنون برای ۱۴ تا ۱۵ مه برنامهریزی شده، نخستین سفر ترامپ به چین در هشت سال گذشته خواهد بود.
این سفر در ابتدا برای زمان زودتری برنامهریزی شده بود، اما با درگیر شدن فزاینده واشنگتن در بحران خاورمیانه به تعویق افتاد. مقامات میگویند این تغییر زمان نشاندهنده تلاش ترامپ برای ایجاد توازن میان نقش دولتش در جنگ ایران و حفظ روند دیپلماتیک با پکن است.
ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی Truth Social تاریخهای جدید را تأیید کرد و گفت که مقدمات این سفر در حال انجام است. او همچنین از برنامههایی برای میزبانی از شی جینپینگ در واشنگتن در اواخر امسال خبر داد که نشاندهنده ادامه تعاملات سطح بالا میان این دو قدرت بزرگ جهانی است.
ترامپ گفت: «تیمهای ما در حال نهایی کردن مقدمات دیدارهایی هستند که مهم و تاریخی خواهند بود» و نسبت به گفتوگوهای پیشرو ابراز خوشبینی کرد.
سفارت چین جزئیاتی درباره این سفر ارائه نکرده است؛ امری که با رویه معمول پکن در محدود کردن انتشار زودهنگام برنامههای رئیسجمهور همخوانی دارد.
این سفر در شرایطی پیچیده در روابط آمریکا و چین انجام میشود. تلاشهای واشنگتن برای بازتنظیم روابط در منطقه آسیا-اقیانوسیه بارها تحت تأثیر تحولات جهانی، از جمله اختلافات اقتصادی و تنشهای ژئوپولیتیکی قرار گرفته است.
اوایل امسال، تصمیم دیوان عالی آمریکا در محدود کردن اختیارات تعرفهای، اهرم فشار واشنگتن در مذاکرات تجاری با چین را تحت تأثیر قرار داد. در همین حال، هماهنگی نظامی آمریکا با اسرائیل در عملیات علیه ایران نیز بهدلیل روابط اقتصادی چین با تهران، لایه جدیدی از تنش ایجاد کرده است.
ترامپ آخرینبار در سال ۲۰۱۷ به چین سفر کرده بود و این سفر جدید، نخستین دیدار حضوری میان دو رهبر از زمان ملاقات آنها در کره جنوبی در اکتبر گذشته خواهد بود؛ جایی که برای کاهش تنشهای تجاری توافق کردند.
انتظار میرود این سفر ترکیبی از دیپلماسی تشریفاتی و مذاکرات جدی باشد. در حالی که ممکن است دو طرف در حوزههایی مانند کشاورزی و هوانوردی به توافق برسند، اما اختلافات اساسی—از جمله مسئله تایوان—احتمالاً حلنشده باقی خواهد ماند.
تنشها بر سر تایوان در دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ افزایش یافته است، بهویژه بهدلیل فروش بیشتر تسلیحات آمریکا به این جزیره؛ اقدامی که پکن بهشدت با آن مخالف است و تایوان را بخشی از قلمرو خود میداند.
در همین حال، هنوز مشخص نیست که آیا درگیری با ایران پیش از انجام این سفر فروکش خواهد کرد یا نه. این جنگ تاکنون بر بازارهای جهانی و جریان انرژی تأثیر گذاشته است.
ترامپ تلاش کرده است از کشورهای بزرگ مصرفکننده نفت، از جمله چین، برای مقابله با اختلالات احتمالی در تنگه هرمز همکاری بگیرد. با این حال، پکن با وجود اینکه بزرگترین واردکننده نفت جهان است، هنوز بهطور مستقیم به این درخواستها پاسخ نداده است.
مقامات کاخ سفید اعلام کردهاند که جدول زمانی کاهش تنشها در خاورمیانه همچنان نامشخص است. سخنگوی کاخ سفید، کارولین لیویت، گفت برآوردها نشان میدهد که این وضعیت ممکن است طی چند هفته آینده تغییر کند و افزود که شی جینپینگ دلایل به تعویق افتادن سفر را درک کرده است.
او گفت: «رئیسجمهور شی اهمیت حضور رئیسجمهور ترامپ در واشنگتن در جریان عملیات نظامی جاری را درک کرده است