کابل : سیاست رسانهای طالبان در افغانستان، تحت هدایت ذبیحالله مجاهد، اخیراً مورد بررسی و انتقاد قرار گرفته است. سخنگوی امارت اسلامی در جلسهای آموزشی برای خبرنگاران، از انضباط رسانهای و اخلاق اسلامی سخن گفت، اما گزارشها و تحقیقات سازمانهای بینالمللی تصویری کاملاً متفاوت را نشان میدهند
بر اساس این گزارشها، سیاستهای اعلامشده عمدتاً به ابزاری برای کنترل اطلاعات و تبلیغات تبدیل شده است و فاصله قابلتوجهی میان ادعاها و عملکرد واقعی وجود دارد
مجاهد به خبرنگاران و کاربران شبکههای اجتماعی توصیه کرد از بهکار بردن الفاظ توهینآمیز و تمسخر دیگران حتی نسبت به دشمنان خودداری کنند. وی تأکید کرد که استفاده از الفاظ زشت برای تحقیر دیگران در نهایت به تحقیر فرد خود منجر میشود و رسانهها باید شایستگی و اخلاق را ترویج کنند
حرمت جان انسانها و تناقضها
با وجود تأکید مجاهد بر آموزههای پیامبر اسلام و پرهیز از توهین، واقعیتها در میدان نشان میدهد که گروههای مسلح مستقر در افغانستان همچنان علیه غیرنظامیان و نیروهای امنیتی پاکستان اقدام میکنند. این تناقض، شکاف میان شعارهای اخلاقی و عمل واقعی را برجسته میکند
ادعاها در برابر واقعیتها
مجاهد ادعا کرده است که امارت اسلامی هرگز بین شیعه و سنی تبعیض قائل نشده و همه شهروندان برابر هستند. با این حال، گزارشها نشان میدهند که در مناطق هزارهنشین، مطالب دینی شیعی از برنامههای آموزشی حذف شده و نشانهای از تبعیض فرقهای وجود دارد
انضباط رسانهای یا سانسور شدید؟
مجاهد تأکید کرده که دقت و راستیآزمایی از اصول سیاست رسانهای است، اما سازمانهای بینالمللی خبرنگاران گزارش میدهند که صدها خبرنگار در افغانستان به دلیل گزارش واقعیتهای متفاوت از روایت رسمی، بازداشت یا مورد خشونت قرار گرفتهاند
آمارهای واقعی نشان میدهد که ارقام تلفات حملات و درگیریهای مرزی در کابل کمگزارش میشوند و کنترل اطلاعات جایگزین شفافیت شده است؛ امری که با اصل صداقت در آموزههای اسلامی تضاد دارد
فضای محدود برای انتقاد و سرکوب سیاسی
مجاهد گفته است: «سیاست ما ایجاد دشمن نیست»، اما هر صدایی که سیاستهای امارت اسلامی بهویژه در زمینه آموزش زنان را نقد کند، به عنوان «دشمن» یا «عامل غرب» برچسبگذاری میشود. بازداشت استاد اسماعیل مشعل و دیگر روشنفکران نشان میدهد که فضای آزادی بیان در افغانستان به شدت محدود است
در چنین شرایطی، صحبت از انضباط رسانهای بیشتر به یک ظاهر دیپلماتیک شبیه است تا تعهد واقعی به اخلاق حرفهای روزنامهنگاری