کابل، ژانویه ۲۰۲۶ — تازهترین گزارش تیم نظارت شورای امنیت سازمان ملل متحد تصویری نگرانکننده از وضعیت اجتماعی و سیاسی افغانستان تحت حاکمیت طالبان ارائه کرده است. این گزارش تأکید دارد که هرچند طالبان توانستهاند کنترل سرزمینی را تثبیت کنند، اما این «ثبات» به بهای سنگین انسانی بهویژه برای زنان، دختران، اقلیتها، خبرنگاران و مقامهای پیشین جمهوری اسلامی افغانستان به دست آمده است.
در مرکز این نظام، هبتالله آخندزاده قرار دارد که با صدور فرمانهای مستقیم از قندهار، مخالفت را جرمانگاری کرده و همسانی ایدئولوژیک را تحمیل نموده است. گزارش وضعیت زنان و دختران افغان را «فاجعهبار» توصیف کرده و براساس شاخص جنسیتی افغانستان در سال ۲۰۲۴، هشتاد درصد زنان از آموزش، اشتغال و آموزشهای حرفهای محروم هستند.
طالبان زنان را از آموزش متوسطه و عالی، بیشتر مشاغل و حتی دسترسی آزاد به خدمات درمانی منع کردهاند. فشارهای اقتصادی خانوادهها را به ازدواجهای اجباری سوق داده و این سیاستها سالانه بیش از یک میلیارد دلار خسارت اقتصادی به افغانستان وارد کرده است.
گزارش همچنین به سرکوب اقلیتهای مذهبی و قومی اشاره دارد. آموزش دینی تنها بر مکتب حنفی دیوبندی متمرکز شده و دیدگاههای شیعه و سلفی حذف گردیده است. اقوام تاجیک و ازبک در ساختارهای نظامی و اداری به حاشیه رانده شدهاند.
رسانهها نیز زیر فشار شدید قرار دارند؛ شمشاد تلویزیون و رادیو در اکتبر ۲۰۲۵ به دستور مستقیم آخندزاده تعطیل شدند. خبرنگاران زن بهطور خاص هدف قرار گرفته و بسیاری از کار محروم شدهاند