اسلامآباد – وزارت امور خارجهٔ پاکستان روز جمعه حملهٔ هواپیمای بیسرنشین در جنوب تاجیکستان را محکوم کرد؛ حملهای که سه کارمند یک شرکت چینی را هدف قرار داد و جان آنان را گرفت. مقامهای پاکستانی این رویداد را «تهدید جدی» از سوی افغانستان خوانده و تأکید کردهاند که چنین اقدامات، امنیت منطقه را بهطور مستقیم به چالش میکشد.
به گفتهٔ مقامهای تاجیک، این حمله توسط یک درونِ پر از مواد انفجاری و جنگافزار انجام شد که از خاک افغانستان پرواز کرده بود. در نتیجهٔ آن، هر سه تبعهٔ چینی جان باختند. حکومت تاجیکستان نیز مرگ این افراد را تأیید کرده و گفته است که گروههای جنایی در مناطق مرزی همچنان فعال اند.
همدلی پاکستان با چین و تاجیکستان
در اعلامیهٔ رسمی وزارت خارجهٔ پاکستان آمده است که اسلامآباد با چین و تاجیکستان ابراز همدردی کرده و این حمله را «بزدلانه» خوانده است. این وزارت تأکید کرده که استفاده از خاک افغانستان برای انجام حملات علیه کشورهای همسایه یا هر کشور دیگر «هرگز قابل پذیرش نیست.»
وزارت خارجهٔ پاکستان افزوده است: «بهعنوان کشوری همسایه که بارها از خاک افغانستان هدف حملات تروریستی قرار گرفتهایم، با درد و نگرانی دوستان چینی و شریکان تاجیک خود کاملاً همدرد هستیم.»
درخواست برای اقدام منطقهای
پاکستان هشدار داده است که تنها «اقدام روشن و قابل اعتماد» علیه گروههایی که از خاک افغانستان فعالیتهای تروریستی انجام میدهند، میتواند به ثبات منطقه کمک کند. اسلامآباد تعهد سپرده که همراه با چین، تاجیکستان و دیگر شرکای منطقهای، تلاشها برای حفظ صلح و امنیت را ادامه خواهد داد.
نگرانیهای امنیتی منطقه
مرز ۱۳۵۰ کیلومتری و کوهستانی میان افغانستان و تاجیکستان سالهاست که محل فعالیت گروههای تندرو بوده است. روابط افغانستان و پاکستان نیز بهدلیل حملات مرزی گروه ممنوعهٔ تحریک طالبان پاکستان (TTP) آسیب دیده است. طالبان افغانستان همواره رد کردهاند که از خاکشان برای حملات استفاده میشود.
کمیتهٔ تحریمهای داعش و القاعده در شورای امنیت سازمان ملل هشدار داده است که TTP تهدید جدی برای آسیای مرکزی و جنوبی است و از مقامهای افغان حمایت لجستیکی و مادی دریافت کرده است.
واکنش تاجیکستان
امامعلی رحمان، رئیسجمهور تاجیکستان، بارها طالبان را بهشدت مورد انتقاد قرار داده و خواستار رعایت حقوق تاجیکتبارهای افغانستان شده است. با وجود تعامل محتاطانهٔ تاجیکستان با طالبان در برخی عرصهها، دوشنبه همواره نسبت به افراطگرایی در مناطق مرزی هشدار داده است.
وزارت خارجهٔ تاجیکستان در بیانیهای اعلام کرده است: «گروههای جنایی که در کشور همسایه مستقر اند، همچنان برای بیثباتسازی مناطق مرزی فعالیت میکنند.»
جمعبندی
این حملهٔ درون در تاجیکستان بار دیگر نگرانیهای امنیتی منطقهای را برجسته ساخته است. پاکستان، چین و تاجیکستان اکنون بر ضرورت همکاری مشترک برای مقابله با تهدیدهای ناشی از خاک افغانستان تأکید دارند. کارشناسان باور دارند که بدون اقدام هماهنگ، خطر گسترش افراطگرایی و بیثباتی در آسیای مرکزی و جنوبی افزایش خواهد یافت.