تخلفات مالی مبینه بالغ بر ۹۲ کروڑ روپیه که در وزارت معارف (محکمہ تعلیم) خیبرپختونخوا آشکار شده و گزارش سرطراح (آدیتر جنرال)، پوچی نظام تعلیمی این صوبه (ایالت) را به شدت برملا کرده است. در مقطعی که آینده میلیون‌ها کودک صوبه چشم‌انتظار آموزش باکیفیت و مکاتب (اسکول‌های) مصئون است، این افشاگری‌های فساد در امور بنیادی همچون استخدام معلمان، توزیع تبلت‌های دیجیتال و مرمت مکاتب به‌شدت نگران‌کننده است.
از بنو گرفته تا هری پور، عمارت‌های فرسوده و در چارسده، ڈیرہ اسماعیل خان (دیره اسماعیل خان) و بونیر صنف‌های (کلاس‌های) غیرقابل‌استفاده، گواه گویایی بر این امر است که در دوران سه‌ساله مدعیان بلندپایه شفافیت و ریشه‌کن‌سازی فساد، چگونه منابع ملی بی‌رحمانه به تاراج رفته است.
هنگامی که مهم‌ترین و مقدسترین نهاد صوبه که سازندگان ملت را تربیت می‌کند، دستخوش چنین فساد و ناکارآمدی وخیمی گردد، فکر کردن به آن نیز انسان را به لرزه می‌آورد که چه بلایی بر سر سایر ادارات آورده شده است. برآورد کردن حوزه‌های فساد و سوءمدیریت در صحت (بهداشت)، مواصلات، حکومت محلی و سایر نهادهای عام‌المنفعه که خون و عرق جبین مردم در آن دوشیده شده، چندان دشوار نیست.
آنجایی که در فنڈهای (بودجه‌های) اعطایی به نام علم و معارف دستبرد دلیری صورت می‌گیرد، پروژه‌های انکشافی (توسعه‌ای) صرفاً به کارهای دفتری (کاغذی) و تبلیغات دروغین محدود می‌مانند.
حکومت مستمر و طولانی سه‌ساله پی‌تی‌آئی (تحریک انصاف) به جز فریب ترقی و تغییر، چیزی جز تاریکی‌های ناامیدی عسیب مردم فقیر خیبرپختونخوا نکرده است. این حاکمان که شعار تغییر و شایسته‌سالاری سر می‌دادند، به جای تقویت نهادها، از آن‌ها برای منافع سیاسی و اغراض شخصی خود استفاده کردند.
به نام اضطرار (امرژانسی) تعلیمی صرفاً فریب‌کاری شد، در حالی که واقعیت‌های زمینی این است که با تاریک ساختن آینده میلیون‌ها کودک، بودجه‌ها قربانی فساد شدند.
اکنون زمان آن فرا رسیده است که حساب جدی و سختی از این غفلت مجرمانه و چپاول آشکار کشیده شود. در قبال این گزارش چشم‌گشای سرطراح، اقدامات کاغذی یا بیانات سنتی کفایت نمی‌کند، بلکه رساندن تمامی عناصر خرد و کلان دست‌اندرکار در این فساد مبینه به سزای اعمال‌شان (کیفر کردار) به فوریت اجتناب‌ناپذیر گردیده است.
اگر قرار است کودکان مناطق عقب‌مانده خیبرپختونخوا و نسل‌های آینده نجات یابند، باید این غده سرطانی فساد را از ریشه برکند، در غیر این صورت تاریخ این غفلت و ناکارآمدی مجرمانه را هرگز نخواهد بخشید.
ببینید: شاخص جهانی تروریسم ۲۰۲۶: پیامدهای تروریسم فرامرزی در پاکستان