افزایش بی‌سابقه موارد سوءتغذیه در افغانستان؛ پیش‌بینی ثبت بالاترین میزان گرسنگی و بحران انسانی در سال ۲۰۲۷
تحلیل جدید نهاد بین‌المللی رصد گرسنگی، یعنی «طبقه‌بندی مرحله‌ای امنیت غذایی (IPC)»، هشدار داده است که بین ماه‌های جنوری و دسمبر ۲۰۲۷، حدود ۴.۰۴ میلیون کودک زیر پنج سال در افغانستان به درمان سوءتغذیه حاد نیاز خواهند داشت که این رقم در مقایسه با مدت مشابه در سال ۲۰۲۶، نشان‌دهنده افزایشی ۹ درصدی است. همچنین انتظار می‌رود موارد سوءتغذیه حاد شدید با افزایشی ۱۶ درصدی، سال آینده به نزدیک به ۱.۱ میلیون کودک برسد، در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۶ حدود ۹۴۲ هزار کودک بود.
بر اساس گزارش IPC، این تحلیل جدید بالاترین سطح سوءتغذیه حاد ثبت‌شده در تاریخ افغانستان برای این دوره را نشان می‌دهد.
بر پایه همین گزارش، حدود ۱۵.۹ میلیون نفر که معادل ۳۲ درصد از جمعیت مورد تحلیل است، در حال حاضر در سطوح بحرانی یا وخیم‌تر گرسنگی (مرحله ۳ یا بالاتر IPC) قرار دارند. این آمار شامل ۳.۴ میلیون نفری می‌شود که با سطوح اضطراری گرسنگی (مرحله ۴) روبرو هستند؛ وضعیتی که تنها یک پله با مرحله ۵ IPC یعنی بالاترین سطح ناامنی غذایی حاد و خطر قحطی فاصله دارد.
پیش‌بینی می‌شود فصل زمستانِ پیش رو، وضعیت گرسنگی را وخیم‌تر سازد؛ زیرا فعالیت‌های زراعی و فرصت‌های شغلی کاهش می‌یابند و شرایط سخت آب‌وهوایی دسترسی به مناطق دورافتاده را محدود می‌کند. بر اساس برآوردهای IPC، بین ماه‌های نوامبر ۲۰۲۶ تا اپریل ۲۰۲۷، حدود ۱۹.۲ میلیون نفر – از جمله نزدیک به ۱۰ میلیون کودک – در مرحله ۳ یا بالاتر قرار خواهند گرفت که این میزان حدود ۳.۳ میلیون نفر بیشتر از وضعیت کنونی است.
بحرانی عمیق با وجود بارش‌های مناسب
گرسنگی در این کشور با وجود بهبود بارندگی‌ها و برداشت خوب محصولات زراعی رو به افزایش است. کاهش کمک‌های بشردوستانه، ضعف قدرت خرید و بیکاری باعث شده است تا بسیاری از خانواده‌ها ندانند وعده غذایی بعدی‌شان از کجا تأمین خواهد شد.
میرویس* ۲۵ ساله و اسما* ۲۳ ساله، به همراه سه فرزندشان پیوسته در جستجوی کار و آب در حرکت هستند. این خانواده در تأمین هزینه غذا با سختی مواجه است و اسما به همراه سمیه* ۱۸ ماهه، هر دو در یک کلینیک «سیو د چلدرن» (Save the Children) تحت درمان سوءتغذیه حاد بوده‌الت.
میرویس می‌گوید: «خشکسالی وضعیت ما را طی چند سال گذشته بسیار وخیم‌تر کرده است. ما برای معیشت خود به زراعت وابسته بودیم، اما امسال همه‌چیز خشک شد. اگر این کلینیک اینجا نبود، با چالش‌های فراوانی روبه‌رو می‌شدیم. در گذشته مجبور بودیم برای درمان، پول قرض کنیم و به شهر برویم. با توجه به وضعیت مالی‌مان، آن هزینه‌ها بار سنگینی بر دوش خانواده ما بود.»
به دلیل کمبود بودجه، ۴۰ مرکز صحی سازمان «سیو د چلدرن»، از جمله کلینیک‌های صحی و تغذیه‌ای و تیم‌های سیار صحی، در سال جاری با خطر تعطیلی مواجه هستند. این کلینیک‌ها و تیم‌های صحی در برخی از دورافتاده‌ترین و صعب‌العبورترین مناطق افغانستان فعالیت می‌کنند؛ جاهایی که هیچ خدمات دیگری برای جوامع محلی، از جمله مراقبت‌های مادران و نوزادان، وجود ندارد.
هشدارهای مقام ارشد سازمان
عاشیش دامله، رئیس دفتر سازمان «سیو د چلدرن» در افغانستان در این باره گفت:
«افغانستان در چنگال یک بحران مرگبار گرسنگی گرفتار است و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. نیازها به شدت در حال افزایش است در حالی که بودجه‌های حیاتی رو به اتمام است. زمستان تنها چند هفته دیگر فاصله دارد و برای کودکانی که هم‌اکنون با سوءتغذیه حاد دست‌وپنجه نرم می‌کنند، سرمای هوا بقا را دشوارتر خواهد ساخت.
داکتران و نرس‌های ما هر روز شاهد پیامدهای ویرانگر بحران گرسنگی هستند: کودکان سوءتغذیه که به کلینیک‌های ما می‌رسند، مادرانی که گرسنه می‌مانند تا خانواده‌شان چیزی برای خوردن داشته باشد، و والدینی که با وخیم شدن وضعیت سلامت فرزندانشان، با ناامیدی به دنبال کمک هستند. هیچ والدی نباید تماشاگر رنج فرزندش از یک بیماری قابل درمان باشد، صرفاً به این دلیل که مراقبت‌های مورد نیاز از دسترس آن‌ها خارج است.
در پشت هر کاهش کمکی، یک خدمات اساسی دیگر در خطر تعطیلی قرار دارد و خانواده‌ای دیگر تنها به مصاف گرسنگی و زمستان می‌رود. هیچ راه‌حل سریعی برای بحرانی در این مقیاس وجود ندارد، اما گام‌های فوری وجود دارد که می‌توانیم برای جلوگیری از رنج بیشتر برداریم. دولت‌ها و اهداکنندگان باید همین حالا اقدام کنند تا پیش از آنکه کودکان بیشتری از درمان فوری محروم شوند، خدمات اساسی صحت و تغذیه محافظت گردند.»
تلاش‌ها و برنامه‌های حمایتی
سازمان «سیو د چلدرن» ابتکار عمل جهانی بشر دوستانه تغذیه تحت عنوان «آینده‌های تغذیه‌شده» (Nourished Futures) را به ارزش ۳۰۰ میلیون دالر برای سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۸ راه‌اندازی کرده است که تأمین‌کنندگان مالی دولتی و خصوصی را برای درمان و پیشگیری از سوءتغذیه و بیماری کودکان در سخت‌ترین شرایط بشردوستانه گرد هم می‌آورد. شرکایی که به این ابتکار می‌پیوندند، در بازآفرینی آینده تغذیه بشردوستانه و تغییر روش جهان در مقابله با سوءتغذیه – از یک سیستم واکنشی متمرکز بر درمان بحران به سیستمی پیشگیرانه – همکاری می‌کنند.
سازمان «سیو د چلدرن» از سال ۱۹۷۶ میلادی، از جمله در دوران درگیری‌ها، آوارگی‌ها و بلایای طبیعی، در افغانستان فعال بوده است. این سازمان در حال حاضر برنامه‌هایی را در ۹ ولایت اجرا می‌کند و با شرکا در ۱۱ ولایت دیگر همکاری دارد و خدماتی را در زمینه‌های صحت، تغذیه، معارف، حفاظت از کودکان، سرپناه، آب، بهداشت و معیشت ارائه می‌دهد. سال گذشته این سازمان به بیش از ۲ میلیون نفر که نزدیک به نیمی از آن‌ها کودک بودند، امدادرسانی کرد. نزدیک به ۵۰۰۰ کودک با موفقیت از سوءتغذیه حاد شدید درمان شدند و ۱.۴ میلیون نفر از مشاوره‌های سرپایی در کلینیک‌های این سازمان بهره‌مند شدند.
ببینید: ویرانی تالار شهر لیموج: آتش گرفتن میراث تاریخی در جریان اعتراضات خشونت‌آمیز دانشجویان در فرانسه