کارشناسان دفاعی و سیاسی، تلاشها برای بازنشر دوباره ماجرای سایفر با رنگوبوی تازه در شبکههای اجتماعی را رد کرده و آن را صرفاً یک داستان سیاسی قدیمی و پروپاگندا دانستهاند که نه بر «شواهد غیرقابل انکار»، بلکه بر نیازهای سیاسی استوار است. به گفته ناظران، هیچگاه کسی وجود سایفر دیپلماتیک را انکار نکرده بود، اما پرسش اصلی همیشه این بود که آیا این سند واقعاً مدرکی برای یک توطئه خارجی جهت سرنگونی حکومت محسوب میشود یا نه؟ کمیته امنیت ملی پاکستان (NSC) در نشستهای عالی خود نسبت به لحن دیپلماتیک ابراز نگرانی کرده و حتی دیمارش صادر کرده بود، اما در نشست بعدی بهصراحت نتیجهگیری شد که هیچ مدرکی از وجود توطئه خارجی برای برکناری حکومت پیتیآی وجود ندارد.
فرار سیاسی پیتیآی
تحلیلگران سیاسی میگویند که تحریک انصاف پاکستان (PTI) عمداً سه موضوع کاملاً متفاوت، یعنی گفتوگوی دیپلماتیک، رأی عدم اعتماد پارلمانی و ناکامی سیاسی خود را با هم آمیخته و از آن یک روایت ساختگی ساخته است. در واقع، رأی عدم اعتماد یک روند کاملاً قانونی و دموکراتیک بود، نه یک کودتا.
به گفته آنان، عمران خان به این دلیل از قدرت کنار رفت که متحدان سیاسیاش او را ترک کردند، اکثریت پارلمانی خود را از دست داد و نتوانست در صحن پارلمان حمایت لازم را حفظ کند. نامگذاری این شکست آشکار سیاسی بهعنوان «تغییر رژیم خارجی»، صرفاً تلاشی برای فرار سیاسی از ناکامیها است؛ ادعایی که به هیچ صورت ثابت نشده است۔
حقیقت ادعای «پوشاندن ماجرا»
ادعای تلاش برای پنهانسازی یا «کور اَپ» این ماجرا نیز بهدلیل ضعفهای خود، بیاساس به نظر میرسد. این موضوع در عالیترین نهاد امنیت ملی کشور مورد بررسی قرار گرفت، در سطح دولتی دیمارش صادر شد، دادگاهها تمام روندهای حقوقی مربوط به سایفر را بهصورت رسمی بررسی کردند و در نهایت نیز دادگاه عالی اسلامآباد عمران خان و شاه محمود قریشی را در پرونده سایفر تبرئه کرد. به باور ناظران، این اقدامات نشاندهنده پنهانکاری نیست، بلکه بیانگر روند شفاف، مستقل و قانونمند نهادهای دولتی است که بر اساس قانون، این پرونده را به نتیجه منطقی رساندند.
مرتبط ساختن مشکلات اقتصادی با اپریل ۲۰۲۲
تحلیلگران میگویند که نسبت دادن تمام مشکلات کنونی اقتصادی، قضایی، امنیتی و اجتماعی کشور به رویدادهای اپریل ۲۰۲۲ و تغییر حکومت، یک تحلیل واقعبینانه نیست؛ بلکه بیشتر یک پروپاگندای سیاسی محسوب میشود. به گفته آنان، چالشهای اقتصادی پاکستان ریشههای ساختاری و چندین دههای دارند که در نتیجه حکومتداری ضعیف، بینظمیهای مالی، بیثباتی سیاسی و شوکهای اقتصادی جهانی بهمرور زمان تشدید شدهاند. آنان معتقدند که پیتیآی تلاش میکند تا کارنامه اقتصادی دوران حکومت خود را از حافظه عمومی پاک کرده و هر مشکل ملی و ساختاری را به یک شعار توطئهآمیز نسبت دهد تا از مسئولیتهای خود فرار کند۔
سیاست خارجی و «اسکریپت تیکتاک»
به باور ناظران، بزرگترین بیصداقتی در این است که تلاش میشود یک مراسله محرمانه دیپلماتیک به مجوزی برای ایجاد بحران و هیاهوی دائمی سیاسی در کشور تبدیل شود. آنان میگویند پیتیآی ابتدا از سایفر برای منافع سیاسی استفاده کرد و زمانی که پیامدهای حقوقی جدی آن آشکار شد، روایت مظلومنمایی را آغاز کرد. کارشناسان تأکید دارند که هیچ کشور دارای حاکمیت و عزت ملی را نمیتوان بر اساس کیبلهای افشاشده، شعارهای خیابانی و خشم انتخابی اداره کرد. سیاست خارجی یک «اسکریپت تیکتاک» نیست و اسناد حساس امنیت ملی نیز پوسترهای انتخاباتی نیستند که برای اهداف سیاسی در کوچه و بازار پخش شوند.
نیاز به ثبات
در نهایت، تحلیلگران میگویند سایفر تنها نشاندهنده نوعی نارضایتی و تلخی در سطح دیپلماتیک بود، اما هرگز وجود توطئه یا «تغییر رژیم» خارجی را ثابت نمیکند. به گفته آنان، پیتیآی در بازی اعداد داخل پارلمان شکست خورد، قدرت را از دست داد و سپس تلاش کرد این شکست سیاسی را به یک روایت افسانهای و معجزهآسا تبدیل کند؛ تلاشی که موفق نبوده است. آنان تأکید دارند که پاکستان هماکنون با چالشهای متعددی روبهرو است و کشور نیازی به ایجاد بحرانهای مصنوعی تازه بر محور سندی ندارد که پیشتر نیز بهطور سیاسی استفاده شده است؛ بلکه نیاز اصلی پاکستان، ثبات، اصلاحات اقتصادی و ساختاری، و پایبندی به نظم قانون اساسی است۔