مهیرا خان و روایت ناقص از پناهندگان افغان؛ امنیت پاکستان نادیده گرفته شد

اسلام‌آباد، دسامبر ۲۰۲۵ — مهیرا خان، هنرپیشهٔ شناخته‌شدهٔ پاکستانی، در سخنانی اخیر خود به مشکلات و ناامنی‌های پناهندگان افغان اشاره کرد. او بر وضعیت دشوار زنان و کودکان افغان تأکید نمود، اما در روایت خود به هزینه‌های سنگین امنیتی و انسانی که پاکستان طی دهه‌ها متحمل شده، اشاره‌ای نکرد. این سکوت، به گفتهٔ تحلیلگران، تصویر ناقصی از واقعیت پیچیدهٔ روابط پاکستان و افغانستان ارائه می‌دهد.

پاکستان از سال ۱۳۵۸ خورشیدی تاکنون میزبان حدود چهار تا پنج میلیون پناهندهٔ افغان بوده است. این کشور میلیاردها روپیه برای آموزش، خدمات درمانی و معیشت آنان هزینه کرده، بدون آن‌که جامعهٔ جهانی به‌طور کامل بار این مسئولیت را به دوش بکشد. در همین حال، فشارهای امنیتی ناشی از فعالیت گروه‌های تروریستی مستقر در افغانستان، به‌ویژه تحریک طالبان پاکستان، بارها امنیت ملی پاکستان را تهدید کرده است.

بر اساس گزارش‌های امنیتی و داده‌های سازمان‌های بین‌المللی، از سال ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ خورشیدی صدها شهروند و نیروی امنیتی پاکستان در حملات تروریستی مرتبط با گروه‌های مستقر در افغانستان جان باخته‌اند. پس از خروج نیروهای خارجی از افغانستان در مرداد ۱۴۰۰، حملات فرامرزی به‌طور چشمگیری افزایش یافته است. این واقعیت نشان می‌دهد که هزینه‌های امنیتی پاکستان نه انتزاعی، بلکه کاملاً ملموس و قابل اندازه‌گیری است.

کارشناسان تأکید می‌کنند که حمایت از پناهندگان و مقابله با تروریسم دو موضوع متناقض نیستند. دولت‌ها موظف‌اند هم از حقوق پناهندگان حفاظت کنند و هم امنیت شهروندان خود را تضمین نمایند. اقدامات نظیر ثبت‌نام، غربالگری و بازگشت قانونی مهاجران بدون مدرک، بخشی از وظایف حاکمیتی است و نمی‌توان آن را به‌عنوان بی‌رحمی تعبیر کرد.

مهیرا خان در مقام سفیر حسن‌نیت باید روایت متوازن‌تری ارائه دهد؛ روایتی که هم به کرامت انسانی پناهندگان توجه کند و هم به واقعیت‌های امنیتی پاکستان. تمرکز صرف بر «ترس و ناامنی» پناهندگان، بدون اشاره به عبورهای غیرقانونی، شبکه‌های جنایی و پناهگاه‌های تروریستی در افغانستان، ناخواسته نگرانی‌های مشروع پاکستان را نادیده می‌گیرد.

شواهد نشان می‌دهد که پاکستان افغان‌ها را هدف قرار نمی‌دهد، بلکه با غیرقانونی بودن اقامت و تسهیل تروریسم مقابله می‌کند. پناهندگان ثبت‌شده همچنان از حمایت قانونی برخوردارند، در حالی‌که اقدامات اجرایی عمدتاً متوجه افراد فاقد مدارک معتبر، اسناد جعلی و شبکه‌های لجستیکی تروریستی است.

قربانیان در هر دو سوی مرز وجود دارند. همان‌طور که زنان و کودکان افغان سزاوار کرامت‌اند، کودکان پاکستانی در مناطق باجور، پیشاور، کویته و وزیرستان نیز قربانی بمب‌گذاری‌هایی شده‌اند که ریشه در شبکه‌های تروریستی افغان داشته است