جنگ طالبان با آموزش: حذف سیستماتیک زنان از جامعه افغانستان

در هیچ نقطه‌ای از جهان معاصر، آموزش دختران با دشمنی به گستردگی و شدت آنچه در افغانستان تحت سلطه طالبان دیده می‌شود، مواجه نشده است. از زمان سقوط کابل در ۱۵ آگست ۲۰۲۱، طالبان به‌طور مرحله‌ای تمام مسیرهای آموزشی را بر روی دختران بستند؛ از مکاتب متوسطه و لیسه گرفته تا دانشگاه‌ها، و اکنون حتی مدارس دینی دخترانه‌ای که زمانی خودشان آن را بدیل شریعت‌پسند آموزش مدرن معرفی کرده بودند

تصمیم اخیر ملا هبت‌الله آخوندزاده، رهبر طالبان، مبنی بر تعطیلی مدارس دینی دخترانه، نشانه‌ی روشنی است از سیاست عمیق طالبان در حذف کامل زنان از عرصه دانش. دلیل این فرمان طالبان، تدریس مضامینی چون ساینس، ریاضی و زبان در کنار دروس دینی بود؛ علومی که به زعم طالبان برای دختران «خطرناک» شمرده شده‌اند

زن باسواد، تهدیدی برای طالبان

چهار سال حکومت طالبان نشان داده که مشکل آن‌ها تنها با “نوع” آموزش نیست، بلکه با اصل “حق دانستن” زنان است. حتی با رعایت کامل حجاب، نشستن در صنف‌های جداگانه و قبول نظارت سخت‌گیرانه، باز هم دختران از حق تحصیل محروم ماندند. این نشان می‌دهد که هدف طالبان، خاموش‌کردن هرگونه اندیشه مستقل در زنان است

زنان در نظام طالبانی، عملاً از همه عرصه‌های حیات اجتماعی حذف شده‌اند: از آموزش و کار گرفته تا سیاست و حتی حق ساده سفر بدون محرم. اما آموزش، بیش از همه، به نماد مقاومت و آزادی زنان بدل شده است؛ و طالبان به‌درستی دریافته‌اند که دانایی، بزرگ‌ترین تهدید برای بقای ایدیولوژی آن‌هاست

فرمان اخیر مبنی بر تعطیلی مدارس دینی دخترانه، تناقض بنیادین طالبان را آشکار ساخت. آن‌ها بارها مدعی بودند که تنها با آموزش “غربی” مشکل دارند، نه با آموزش “اسلامی”. اما اکنون ثابت شده که آن وعده‌ها تنها تاکتیکی برای فریب افکار عمومی بوده‌اند. حقیقت این است که طالبان با هر نوع آموزشی برای زنان – چه مدرن و چه دینی – مخالف‌اند

طالبان صرفاً در پی تعطیلی مکاتب نیستند، بلکه می‌خواهند ساختار آموزشی را به کلی دگرگون کنند. حذف مضامین علمی و اجتماعی، جایگزینی آن با تفسیرهای افراطی مذهبی، و تبدیل مدارس به مراکز آموزش ایدیولوژیک، بخشی از برنامه آن‌هاست. مدارس موسوم به “جهادی” عملاً پادگان‌هایی هستند که به‌جای پرورش شهروند آگاه، جنگجوی مطیع تربیت می‌کنند

برای دختران، وضعیت حتی وخیم‌تر است. در مدارس دینی نیز به آن‌ها آموزش داده می‌شود که زن فقط برای اطاعت و تولید نسل خلق شده است. چنین شست‌وشوی مغزی، نه تنها علم، بلکه خودآگاهی، استقلال و انسانیت را از دختران می‌گیرد

مطالب مرتبط : سازمان بین‌المللی مهاجرت:پیش از ۵۶۰۰هزار زن از سال گذشته تا اکنون حمایت کرده ایم