دوشنبه، دسامبر ۲۰۲۵ — منابع امنیتی تاجیکستان گزارش دادهاند که رژیم طالبان افغانستان با استفاده از گروههای تروریستی وابسته، از جمله «تحریک طالبان تاجیکستان» یا جماعت انصارالله، حملات مرزی علیه تاجیکستان را سازماندهی کرده است. تازهترین حادثه در ۲۴ دسامبر در منطقهٔ شمسالدین شاهین ولایت ختلان رخ داد که طی آن دو مرزبان تاجیک و سه مهاجم مسلح کشته شدند. رئیسجمهور امامعلی رحمان پس از این حادثه دستور تقویت فوری دفاع مرزی و ایجاد پاسگاههای جدید را صادر کرد.
تحریک طالبان تاجیکستان از سال ۲۰۲۱ تحت حمایت مستقیم طالبان فعالیت میکند. این گروه که ریشه در جماعت انصارالله دارد، هدف اصلی خود را سرنگونی حکومت تاجیکستان اعلام کرده است. طالبان نه تنها به این گروه پناه دادهاند بلکه در ولایتهای بدخشان و تخار برای آنان اردوگاههای آموزشی و مراکز عملیاتی ایجاد کردهاند. منابع محلی تأیید کردهاند که هزینههای این مراکز از بودجهٔ نظامی طالبان تأمین میشود و جنگجویان از آموزش، تسلیحات و آذوقهٔ کافی برخوردارند.
تاجیکستان و افغانستان دارای مرزی به طول ۱۳۵۷ کیلومتر هستند که عمدتاً در امتداد رودخانهٔ آمو و پامیر قرار دارد. این مرز از دیرباز حساس بوده زیرا جمعیت قابل توجهی از تاجیکها در افغانستان زندگی میکنند (حدود ۲۷ درصد). پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، روابط دو کشور به شدت تیره شد. تاجیکستان حکومت طالبان را به رسمیت نشناخت و آنان را به حمایت از گروههای تروریستی متهم کرد. در مقابل، طالبان با سازماندهی تحریک طالبان تاجیکستان تلاش کردند تاجیکستان را تحت فشار قرار دهند.
رهبر کنونی این گروه «مهدی ارسلان» (محمد شریفوف) است که سابقهٔ همکاری با القاعده و داعش در سوریه را دارد. او پس از بازگشت به افغانستان در سال ۲۰۱۵ به طالبان پیوست و در سال ۲۰۲۳ رسماً مسئولیت سازماندهی مجدد جماعت انصارالله را برعهده گرفت. اکنون شمار جنگجویان این گروه به حدود دو هزار نفر رسیده است که علاوه بر اتباع تاجیک، شامل افغانها و اویغورهای چینی نیز میشود. گزارشها حاکی است طالبان برای ۱۸ فرمانده این گروه گذرنامهٔ افغان صادر کرده و حقوق ماهانه پرداخت میکنند.
در سال ۲۰۲۵ حملات مرزی این گروه شدت گرفته است. تنها در نیمهٔ دوم سال بیش از ده مورد درگیری گزارش شده و در ماه دسامبر سه حملهٔ مستقیم صورت گرفته است. در واکنش، دولت تاجیکستان اقدام به ایجاد ۸۰ پاسگاه مرزی جدید و استقرار یک هنگ زرهی در مناطق حساس کرده است. رئیسجمهور امامعلی رحمان نیز در ۲۴ دسامبر چهار پاسگاه تازه و یک میدان آموزش تانک را افتتاح کرد.
کارشناسان امنیتی معتقدند طالبان با استفاده از تحریک طالبان تاجیکستان همان سیاستی را دنبال میکنند که پیشتر علیه پاکستان با تحریک طالبان پاکستان به کار گرفتند: بهرهگیری از تروریسم بهعنوان ابزار فشار و باجگیری سیاسی. این رویکرد نه تنها امنیت تاجیکستان بلکه ثبات کل آسیای مرکزی را تهدید میکند